Jakarta, ឥណ្ឌូនេស៊ី — ភ្នំភ្លើង Anak Krakatau នៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានផ្ទុះឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ បង្កឱ្យមានការរីករាលដាលនៃផេះភ្នំភ្លើងទៅកាន់តំបន់ជាច្រើននៃកោះ Java និង Sumatra ហើយបានបង្ខំឱ្យអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិធំជាងគេរបស់ប្រទេស គឺ Soekarno-Hatta International Airport នៅជិត Jakarta ផ្អាកប្រតិបត្តិការជាបណ្តោះអាសន្ន។
ការផ្ទុះនេះបានបង្កការរំខានយ៉ាងខ្លាំងដល់ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាស ដោយអាជ្ញាធរបានរាយការណ៍ថា ជើងហោះហើរ 209 ជើង ត្រូវបានប៉ះពាល់ ហើយអ្នកដំណើរប្រមាណ 22,000–22,800 នាក់ ត្រូវប្រឈមនឹងការពន្យារពេល ឬការលុបចោលជើងហោះហើរ។
ផេះភ្នំភ្លើងបង្ខំអោយអាកាសយានដ្ឋាន Jakarta ផ្អាកជើងហោះហើរ
អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ឥណ្ឌូនេស៊ីបានសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការនៅ Soekarno-Hatta International Airport បន្ទាប់ពីរកឃើញផេះភ្នំភ្លើងនៅក្នុងតំបន់អាកាសជុំវិញអាកាសយានដ្ឋាន។
មូលហេតុសំខាន់គឺផេះភ្នំភ្លើងអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់យន្តហោះ។ ប្រសិនបើផេះចូលទៅក្នុងម៉ាស៊ីនយន្តហោះ វាអាចរលាយនៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ហើយបង្កឱ្យមានបញ្ហាដល់ម៉ាស៊ីន។ ផេះក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ភាពមើលឃើញរបស់អ្នកបើកយន្តហោះ និងផ្ទៃកញ្ចក់ខាងមុខយន្តហោះផងដែរ។
ការផ្អាកជើងហោះហើរដំបូងត្រូវបានកំណត់រហូតដល់ម៉ោង 9:30 ព្រឹកម៉ោងក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែព័ត៌មានបន្ទាប់បានរាយការណ៍ថា អាជ្ញាធរបានបន្តការផ្អាកទៅដល់ពេលក្រោយ ដោយសារសកម្មភាពភ្នំភ្លើងនៅតែបន្ត។
Anak Krakatau ផ្ទុះជាបន្តបន្ទាប់
ភ្នំភ្លើងនេះ បានចាប់ផ្តើមបង្ហាញសកម្មភាពកាន់តែខ្លាំងចាប់ពីយប់ថ្ងៃសុក្រ ហើយបានបន្តផ្ទុះនៅថ្ងៃអាទិត្យ។
តាមការរាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរ ការផ្ទុះមួយបានបង្កើតពពកផេះឡើងទៅលើអាកាសក្នុងកម្ពស់ប្រហែល 6,000 ម៉ែត្រ ខាងតំបន់ Java ខណៈពពកផេះមួយទៀតត្រូវបានវាស់ឃើញថាឡើងដល់ប្រហែល 15,000 ម៉ែត្រ ខាងតំបន់ Sumatra និងផ្នែកខ្លះនៃខេត្ត Banten។
អាជ្ញាធរបានកត់ត្រាការផ្ទុះថ្មីៗបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃអាទិត្យ ដែលបង្ហាញថា សកម្មភាពភ្នំភ្លើងនៅតំបន់នេះមិនទាន់ស្ងប់នៅឡើយទេ។
សំឡេងពីការផ្ទុះក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថាអាចឮបាននៅចម្ងាយឆ្ងាយរហូតដល់ប្រហែល 700 គីឡូម៉ែត្រ។
ជើងហោះហើរអន្តរជាតិជាច្រើនត្រូវបានប៉ះពាល់
ការរំខានមិនបានប៉ះពាល់តែជើងហោះហើរក្នុងស្រុករបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ជើងហោះហើរអន្តរជាតិជាច្រើនផងដែរ។
ក្នុងចំណោមទិសដៅដែលរងផលប៉ះពាល់មានជើងហោះហើរទៅកាន់ សិង្ហបុរី ហុងកុង ស៊ីដនី អាំស្ទែរដាំ សេអ៊ូល ដូហា និង Kuala Lumpur។ ជើងហោះហើរមួយចំនួនទៅកាន់ Bali ក៏ត្រូវបានលុបចោលផងដែរ។
ដោយសារអាកាសយានដ្ឋាន Jakarta ជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាសដ៏សំខាន់របស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ការផ្អាកប្រតិបត្តិការបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដំណើររាប់ម៉ឺននាក់។
អ្នកដំណើរមួយចំនួនត្រូវរង់ចាំនៅក្នុងអាកាសយានដ្ឋាន ខណៈអ្នកផ្សេងទៀតត្រូវស្វែងរកការប្តូរជើងហោះហើរ ឬរៀបចំកាលវិភាគធ្វើដំណើរឡើងវិញ។
អាជ្ញាធរណែនាំឱ្យប្រជាជនប្រុងប្រយ័ត្ន
ក្រៅពីបញ្ហាផ្លូវអាកាស ផេះភ្នំភ្លើងក៏បានប៉ះពាល់ដល់សកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជននៅតំបន់ជិតខាង។
នៅតំបន់មួយចំនួន សាលារៀនបានផ្អាកសកម្មភាព ហើយមានការរាយការណ៍ថា ប្រជាជនមួយចំនួនមានអាការៈរមាស់ ឬរលាកភ្នែកដោយសារផេះភ្នំភ្លើង។
អ្នកនេសាទនៅតំបន់ជិតភ្នំភ្លើងក៏ត្រូវបានណែនាំឱ្យផ្អាកការចេញទៅសមុទ្រ ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ពីសកម្មភាពភ្នំភ្លើង និងស្ថានភាពសមុទ្រ។
អាជ្ញាធរគ្រោះមហន្តរាយឥណ្ឌូនេស៊ីបានណែនាំឱ្យប្រជាជននៅតំបន់ដែលមានផេះធ្លាក់ ពាក់ម៉ាស់ និងការពារភ្នែក កាត់បន្ថយការចេញក្រៅ និងប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលបើកបរ ព្រោះផេះអាចធ្វើឱ្យការមើលឃើញថយចុះ។
តើមានហានិភ័យពីរលកយក្សស៊ូណាមិដែរឬទេ?
ព័ត៌មានដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទៀត គឺបច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ីមិនបានរាយការណ៍ពី ការគំរាមកំហែងស៊ូណាមិភ្លាមៗ ពីការផ្ទុះលើកនេះទេ។
ប៉ុន្តែការប្រុងប្រយ័ត្ននៅតែត្រូវបានបង្កើន ព្រោះប្រវត្តិរបស់ ភ្នំភ្លើងនេះ មានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រោះមហន្តរាយស៊ូណាមិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។
នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ការផ្ទុះ និងការបាក់ស្រុតផ្នែកមួយនៃភ្នំភ្លើង Anak Krakatau បានបង្កឱ្យមានរលកយក្សស៊ូណាមិវាយប្រហារតំបន់ឆ្នេរនៃ Java និង Sumatra។ មនុស្សរាប់រយនាក់បានស្លាប់ និងរងរបួស។
ហេតុនេះហើយបានជាអាជ្ញាធរតាមដានសកម្មភាពភ្នំភ្លើងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីរកឱ្យឃើញការផ្លាស់ប្តូរណាមួយដែលអាចបង្កហានិភ័យបន្ថែម។
Anak Krakatau ជាអ្វី?
Anak Krakatau មានន័យថា “កូនរបស់ Krakatau” ជាភ្នំភ្លើងមួយស្ថិតនៅក្នុងច្រកសមុទ្រ Sunda រវាងកោះ Java និង Sumatra។
វាបានកើតឡើងនៅតំបន់ដែលធ្លាប់មានភ្នំភ្លើង Krakatau ដ៏ល្បីល្បាញ។ ការផ្ទុះ Krakatau ក្នុងឆ្នាំ 1883 គឺជាគ្រោះមហន្តរាយភ្នំភ្លើងដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើប ហើយបានបង្កឱ្យមានស៊ូណាមិ និងការបាត់បង់ជីវិតយ៉ាងច្រើន។
ភ្នំភ្លើងនេះ បានលេចឡើងពីសមុទ្រជាច្រើនទសវត្សរ៍ក្រោយការផ្ទុះដ៏ធំនោះ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វានៅតែមានសកម្មភាពភ្នំភ្លើងជាបន្តបន្ទាប់។
ហេតុអ្វីបានជាការផ្ទុះនេះសំខាន់?
ឥណ្ឌូនេស៊ីស្ថិតនៅលើតំបន់ដែលគេហៅថា Pacific Ring of Fire ឬ “ខ្សែក្រវាត់ភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក” ដែលជាតំបន់មានសកម្មភាពរញ្ជួយដី និងភ្នំភ្លើងខ្លាំង។
ប្រទេសនេះមានភ្នំភ្លើងសកម្មជាច្រើន ហើយសកម្មភាពភ្នំភ្លើងអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅ ការធ្វើដំណើរ កសិកម្ម និងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស។
ករណី ផ្ទុះភ្នំភ្លើងនេះ លើកនេះបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ការផ្ទុះភ្នំភ្លើងមួយនៅចម្ងាយជាង 150 គីឡូម៉ែត្រពី Jakarta ក៏អាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អាកាសយានដ្ឋានធំមួយ និងអ្នកដំណើររាប់ម៉ឺននាក់បានដែរ។
តើស្ថានការណ៍នឹងទៅជាយ៉ាងណាបន្ត?
អាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ីកំពុងបន្តតាមដានសកម្មភាពរបស់ ភ្នំភ្លើងនេះ និងការរីករាលដាលនៃផេះនៅក្នុងបរិយាកាស។
សម្រាប់អ្នកដំណើរដែលមានជើងហោះហើរឆ្លងកាត់ Jakarta ឬតំបន់ជុំវិញ អាជ្ញាធរណែនាំឱ្យពិនិត្យព័ត៌មានពីក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍របស់ខ្លួនជាប្រចាំ ព្រោះស្ថានភាពផេះភ្នំភ្លើងអាចផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
ការផ្អាកជើងហោះហើរគឺជាវិធានការសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការពារយន្តហោះ និងអ្នកដំណើរ ខណៈអាជ្ញាធរត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ស្ថានភាពអាកាសមានសុវត្ថិភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការហោះហើរឡើងវិញ។
សរុបមក ការផ្ទុះភ្នំភ្លើង Anak Krakatau នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាសរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី។ ជើងហោះហើរប្រមាណ 209 ជើង និងអ្នកដំណើរជាង 22,000 នាក់ត្រូវបានប៉ះពាល់ ខណៈផេះភ្នំភ្លើងបានរាលដាលទៅតំបន់ជាច្រើននៃ Java និង Sumatra។ ទោះបីមិនមានការរាយការណ៍ពីគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ឬការគំរាមកំហែងស៊ូណាមិភ្លាមៗក៏ដោយ អាជ្ញាធរនៅតែបន្តតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងជិតស្និទ្ធ។