ឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍កំពុងស្វែងរកវិធីថ្មីៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់របស់ខ្លួនលើបរិស្ថាន។ នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍថ្មីមួយ Google និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Cathay Pacific បានពង្រីកការសាកល្បងប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយបាតុភូតដែលហៅថា “Contrails” ដែលជាខ្សែពពកសនៅពីក្រោយយន្តហោះ និងអាចរួមចំណែកដល់ការឡើងកម្ដៅរបស់ផែនដី។
Contrails គឺជាអ្វី?
នៅពេលយន្តហោះហោះនៅកម្ពស់ខ្ពស់ ម៉ាស៊ីនយន្តហោះបញ្ចេញឧស្ម័ន និងចំហាយទឹកទៅក្នុងបរិយាកាសដែលមានសីតុណ្ហភាពទាបខ្លាំង។ នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌសមស្រប ចំហាយទឹកអាចកកជាគ្រីស្តាល់ទឹកកកតូចៗ បង្កើតជាខ្សែពពកពណ៌ស ដែលគេហៅថា “Contrails” ឬ condensation trails។
Contrails មួយចំនួនអាចបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែខ្លះអាចនៅក្នុងបរិយាកាសបានយូរ ហើយពង្រីកទៅជាពពកស្តើងៗ។ ពពកប្រភេទនេះអាចជួយរក្សាកម្ដៅនៅក្នុងបរិយាកាស និងមានឥទ្ធិពលលើអាកាសធាតុ។ Google បានប៉ាន់ប្រមាណថា ឥទ្ធិពលពី Contrails អាចមានចំណែកប្រហែលមួយភាគបីនៃផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុសរុបរបស់វិស័យអាកាសចរណ៍។
AI អាចជួយយន្តហោះជៀសវាងតំបន់ដែលបង្កើត Contrails
Google កំពុងប្រើ AI ដើម្បីព្យាករណ៍ថា តំបន់ណាខ្លះនៅលើផ្លូវហោះហើរដែលមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុសមស្របសម្រាប់ការបង្កើត Contrails។
ប្រព័ន្ធនេះរួមបញ្ចូលទិន្នន័យពីរូបភាពផ្កាយរណប ព័ត៌មានអាកាសធាតុ និងការព្យាករណ៍បរិយាកាស ដើម្បីសម្គាល់តំបន់ដែលយន្តហោះគួរជៀសវាង។ ប្រសិនបើមានតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការបង្កើត Contrails អ្នករៀបចំផែនការហោះហើរ និងអ្នកបើកយន្តហោះអាចធ្វើការកែសម្រួលកម្ពស់ហោះហើរបន្តិច ដើម្បីឆ្លងកាត់តំបន់នោះ។
ការកែសម្រួលនេះមិនមានន័យថាត្រូវប្តូរផ្លូវហោះហើរទាំងស្រុងទេ។ ជាទូទៅ វាអាចជាការកែសម្រួលកម្ពស់ហោះហើរបន្តិចបន្តួច ដោយស្ថិតក្នុងកម្រិតសុវត្ថិភាព និងនីតិវិធីប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់។
ការសាកល្បងដំបូងបង្ហាញលទ្ធផលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍
Google បាននិយាយថា ការសាកល្បងដំបូងជាមួយ Cathay Pacific បានគ្របដណ្តប់លើជើងហោះហើរជាង 80 ជើង។ ការវិភាគដោយប្រើរូបភាពផ្កាយរណបបានប៉ាន់ប្រមាណថា ការប្រើផ្លូវជៀសវាង Contrails អាចកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលកម្ដៅពី Contrails ប្រហែល 40% ក្នុងការសាកល្បងនោះ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ លេខ 40% នេះគួរត្រូវបានយល់ថាជាលទ្ធផលប៉ាន់ប្រមាណពីការសាកល្បង មិនមែនមានន័យថាការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ពីយន្តហោះត្រូវបានកាត់បន្ថយ 40% ទាំងមូលនោះទេ។ វាសំដៅជាក់ស្តែងទៅលើការកាត់បន្ថយ “warming impact” ដែលបណ្តាលមកពី Contrails។
Cathay Pacific ពង្រីកការសាកល្បងនៅអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក
នៅថ្ងៃទី 7 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2026 Google និង Cathay Pacific បានប្រកាសពីការពង្រីកការសាកល្បងទៅកាន់តំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ Cathay Pacific គឺជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ពាណិជ្ជកម្មដំបូងគេនៅអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែល Google ជ្រើសរើសធ្វើការសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យា AI សម្រាប់ការជៀសវាង Contrails ហើយក៏ជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដំបូងគេនៅលើពិភពលោកដែលសាកល្បងវិធីនេះលើជើងហោះហើរចម្ងាយឆ្ងាយខ្លាំង។
ដំណាក់កាលថ្មីនឹងផ្តោតលើជើងហោះហើរចម្ងាយឆ្ងាយនៅអាស៊ី និងផ្លូវហោះហើរឆ្លងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ គម្រោងនេះក៏មានការចូលរួមពី Contrails.org ដែលជាអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញដែលធ្វើការលើការសិក្សា និងការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពី Contrails។
AI មិនមែនជាដំណោះស្រាយតែមួយសម្រាប់អាកាសចរណ៍បៃតងទេ
ការកាត់បន្ថយ Contrails គឺជាផ្នែកមួយនៃការដោះស្រាយបញ្ហាអាកាសធាតុរបស់វិស័យអាកាសចរណ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នៅតែត្រូវកាត់បន្ថយការបញ្ចេញ CO₂ តាមរយៈការប្រើប្រាស់យន្តហោះទំនើបជាងមុន ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការ និងការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈអាកាសចរណ៍ប្រកបដោយចីរភាព ឬ Sustainable Aviation Fuel (SAF)។
អ្វីដែលធ្វើឱ្យបច្ចេកវិទ្យា AI នេះគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ គឺវាមិនចាំបាច់ត្រូវការយន្តហោះប្រភេទថ្មី ឬការកែប្រែម៉ាស៊ីនយន្តហោះទាំងស្រុងនោះទេ។ វាអាចប្រើទិន្នន័យ និងការកែសម្រួលផ្លូវហោះហើរដែលមានស្រាប់ ដើម្បីព្យាយាមកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់លើអាកាសធាតុ។
សម្រាប់អ្នកដំណើរ ការកែសម្រួលកម្ពស់ហោះហើរបន្តិចបន្តួចនេះ ត្រូវបានរៀបចំឱ្យស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌសុវត្ថិភាព និងមិនត្រូវបានរំពឹងថានឹងបង្កផលប៉ះពាល់គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដល់បទពិសោធន៍អ្នកដំណើរឡើយ។
តើវាអាចក្លាយជាវិធីសាស្ត្រថ្មីសម្រាប់ឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ដែរឬទេ?
ការសាកល្បងរបស់ Google និង Cathay Pacific គឺជាជំហានមួយក្នុងការស្វែងយល់ថា តើការជៀសវាង Contrails អាចអនុវត្តបានក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំដែរឬទេ។ ការសាកល្បងនៅអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិកមានសារៈសំខាន់ ព្រោះតំបន់នេះមានបណ្តាញជើងហោះហើររីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងត្រូវការទិន្នន័យពីបរិយាកាសក្នុងតំបន់បន្ថែមទៀត។
ប្រសិនបើការសាកល្បងបន្តបង្ហាញថា AI អាចកំណត់តំបន់បង្កើត Contrails បានត្រឹមត្រូវ និងការកែសម្រួលផ្លូវហោះហើរអាចធ្វើទៅបានដោយមិនប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព នោះបច្ចេកវិទ្យានេះអាចក្លាយជាឧបករណ៍មួយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាច្រើននៅថ្ងៃអនាគត។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាង AI + ទិន្នន័យផ្កាយរណប + ការព្យាករណ៍អាកាសធាតុ អាចបង្ហាញថា បច្ចេកវិទ្យាមិនត្រឹមតែជួយដល់វិស័យអាជីវកម្ម និងការដឹកជញ្ជូនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏អាចក្លាយជាឧបករណ៍សំខាន់មួយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។