គម្រោងអវកាសថ្មីមួយកំពុងធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនចាប់អារម្មណ៍ ព្រោះវាមានគោលដៅបញ្ជូនយានអវកាសពីផែនដីទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្កាយដែលនៅជិតយើងបំផុត គឺ Alpha Centauri។ អង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញមួយឈ្មោះ Fermi Explorer Mission បានប្រកាសផែនការចង់បាញ់បង្ហោះយានអវកាសមុនចុងឆ្នាំ ២០២៩ ហើយដំណើរទៅកាន់គោលដៅនឹងត្រូវចំណាយពេលប្រហែល ៨០,០០០ ឆ្នាំ។
គម្រោងនេះគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាពិសេស ព្រោះវាមិនព្យាយាមបង្កើតម៉ាស៊ីនបែបវិទ្យាសាស្ត្រប្រឌិត ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ផ្កាយក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានទសវត្សរ៍នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ Fermi Explorer ចង់ប្រើបច្ចេកវិទ្យាដែលមានស្រាប់ ហើយទទួលយកការធ្វើដំណើរដែលមានរយៈពេលយូរខ្លាំង។
Alpha Centauri នៅឆ្ងាយប៉ុណ្ណា?
Alpha Centauri គឺជាប្រព័ន្ធផ្កាយដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៤.៤ ឆ្នាំពន្លឺ ពីផែនដី។ វាមិនមែនជាផ្កាយតែមួយទេ ប៉ុន្តែជាប្រព័ន្ធដែលមានផ្កាយជាច្រើន ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រព័ន្ធផ្កាយជិតបំផុតមួយរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។
ទោះបី ៤.៤ ឆ្នាំពន្លឺស្តាប់ទៅមិនឆ្ងាយខ្លាំងក្នុងមាត្រដ្ឋានចក្រវាលក៏ដោយ សម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាមនុស្សបច្ចុប្បន្ន វាជាចម្ងាយដ៏ធំសម្បើម។ យានអវកាសធម្មតាមិនអាចធ្វើដំណើរទៅទីនោះក្នុងរយៈពេលមនុស្សមួយជំនាន់បានឡើយ។
ហេតុនេះហើយបានជា Fermi Explorer ជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រដែលមានល្បឿនយឺត ប៉ុន្តែអាចអនុវត្តបានជាងការរង់ចាំបច្ចេកវិទ្យាថ្មីដ៏អស្ចារ្យ។

ហេតុអ្វីត្រូវចំណាយពេលដល់ ៨០,០០០ ឆ្នាំ?
យាននេះត្រូវបានគ្រោងប្រើប្រព័ន្ធ solar-electric propulsion ឬការប្រើថាមពលព្រះអាទិត្យដើម្បីបង្កើតកម្លាំងរុញតាមរយៈប្រព័ន្ធអគ្គិសនី។ វាមិនបង្កើតកម្លាំងរុញខ្លាំងភ្លាមៗដូចរ៉ុក្កែតទេ ប៉ុន្តែអាចបង្កើនល្បឿនបន្តិចម្តងៗក្នុងរយៈពេលយូរ។
តាមផែនការដែលបានបង្ហាញ យានអវកាសនឹងធ្វើដំណើរជុំវិញព្រះអាទិត្យ និងប្រើប្រាស់តំបន់ដែលនៅជិតព្រះអាទិត្យ ដើម្បីទទួលបានថាមពលព្រះអាទិត្យខ្លាំងជាងមុន។ បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលបង្កើនល្បឿនរួច វានឹងចាកចេញពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ហើយបន្តហោះតាមលំហអន្តរផ្កាយរយៈពេលរាប់ម៉ឺនឆ្នាំ។
នោះមានន័យថា មនុស្សដែលបញ្ជូនយាននេះនៅឆ្នាំ ២០២៩ នឹងមិនអាចរស់នៅរហូតដល់ពេលវាទៅដល់គោលដៅឡើយ។ សូម្បីតែអរិយធម៌មនុស្សជាច្រើនជំនាន់នៅពេលអនាគត ក៏អាចមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង មុនពេលយាននេះទៅដល់តំបន់ Alpha Centauri។
គោលដៅមិនមែនត្រឹមតែ “ទៅដល់” ប៉ុណ្ណោះទេ
Fermi Explorer កំណត់គោលដៅថា យានអវកាសត្រូវទៅដល់យ៉ាងហោចណាស់ ៩៩% នៃចម្ងាយទៅកាន់ Alpha Centauri ក្នុងរយៈពេលប្រហែល ៨០,០០០ ឆ្នាំ។ ដោយសារផ្កាយទាំងនេះក៏កំពុងធ្វើចលនាក្នុងលំហដែរ យានមិនអាចគ្រាន់តែ “ចង្អុលទៅទីតាំងដែលយើងឃើញថ្ងៃនេះ” ហើយរង់ចាំបានទេ។ ត្រូវគណនាចលនារបស់ប្រព័ន្ធផ្កាយក្នុងរយៈពេលរាប់ម៉ឺនឆ្នាំផងដែរ។
តាមគម្រោង យានអាចឆ្លងកាត់ក្នុងចម្ងាយប្រហែល ០.០៤៤ ឆ្នាំពន្លឺ ពីតំបន់កណ្ដាលនៃប្រព័ន្ធ Alpha Centauri។ នេះមានន័យថា វាមិនមែនជាយានដែលនឹងចុះចតលើភព ឬចូលទៅជិតផ្កាយដូចក្នុងភាពយន្តវិទ្យាសាស្ត្រទេ។ វាជាការហោះឆ្លងកាត់តំបន់ខាងក្រៅនៃប្រព័ន្ធផ្កាយ។
គម្រោងតម្លៃក្រោម ១៥ លានដុល្លារ
ចំណុចគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយទៀតគឺ Fermi Explorer ចង់រក្សាតម្លៃសរុបសម្រាប់ការរចនា សាងសង់ បាញ់បង្ហោះ និងប្រតិបត្តិការយានឱ្យ ក្រោម ១៥ លានដុល្លារ។
នេះជាចំនួនទាបខ្លាំង បើប្រៀបធៀបនឹងគម្រោងអវកាសធំៗ។ មូលហេតុគឺយាននេះត្រូវបានរចនាឡើងឱ្យមានទំហំតូច និងប្រើបច្ចេកវិទ្យាដែលមានស្រាប់។ គម្រោងក៏មានគោលដៅដាក់បន្ទុកយ៉ាងហោចណាស់ប្រហែល ១ គីឡូក្រាម លើយានផងដែរ។
បន្ទុកនោះអាចរួមមានឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រ ស្នាដៃសិល្បៈ ឬវត្ថុដែលមានន័យជានិមិត្តរូបសម្រាប់មនុស្សជាតិ។
“សារពីមនុស្សជាតិ” ទៅកាន់អនាគត
Fermi Explorer ក៏មានគម្រោងដាក់ច្បាប់ចម្លងនៃ Golden Record ដែលជាខ្សែថាសដ៏ល្បីដែលត្រូវបានដាក់លើយាន Voyager របស់ NASA នៅទសវត្សរ៍ ១៩៧០។
លើសពីនេះ គម្រោងចង់ផ្តល់ឱកាសឱ្យកុមារពីប្រទេស និងតំបន់ផ្សេងៗនៅលើពិភពលោក សរសេរសារខ្លីៗជាភាសារបស់ខ្លួន ដើម្បីដាក់នៅលើយាន។ វាជាគំនិតដែលចង់បង្ហាញថា យានមិនមែនគ្រាន់តែជាវត្ថុវិទ្យាសាស្ត្រទេ ប៉ុន្តែជានិមិត្តរូបនៃការចង់ស្វែងយល់អំពីចក្រវាលរបស់មនុស្សជាតិ។
តើវានឹងក្លាយជាការធ្វើដំណើរទៅផ្កាយដំបូងរបស់មនុស្សឬ?
ប្រសិនបើគម្រោងអាចបាញ់បង្ហោះបានតាមផែនការ វានឹងក្លាយជាការបោះជំហានដ៏សំខាន់ ព្រោះវាជាយានដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេស ដោយមាន ប្រព័ន្ធផ្កាយមួយនៅក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យជាគោលដៅ។ វាខុសពីយានដូចជា Voyager ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅលំហអន្តរផ្កាយ ប៉ុន្តែមិនមានគោលដៅទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្កាយជាក់លាក់ក្នុងរបៀបនេះទេ។
ទោះជាយ៉ាងណា គួរបញ្ជាក់ថា ឆ្នាំ ២០២៩ និងថវិកាក្រោម ១៥ លានដុល្លារ គឺជាគោលដៅរបស់គម្រោង មិនមែនជាអ្វីដែលបានសម្រេចរួចរាល់ទេ។ ក្រុមការងារនៅតែត្រូវការថវិកា ដៃគូ និងការអភិវឌ្ឍយាន មុនពេលអាចបញ្ជាក់ថាការបាញ់បង្ហោះនឹងកើតឡើងពិតប្រាកដ។
បើគម្រោងនេះអាចចាប់ផ្តើមបាននៅឆ្នាំ ២០២៩ វានឹងក្លាយជាសារដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយសម្រាប់អនាគត៖ មនុស្សជាតិអាចចាប់ផ្តើមដំណើរទៅកាន់ផ្កាយមួយផ្សេងទៀត ទោះបីអ្នកដែលបញ្ជូនវាចេញទៅ នឹងមិនមានឱកាសឃើញវាទៅដល់ក៏ដោយ។
វាជាគំនិតដែលបង្ហាញថា ការរុករកអវកាសមិនតែងតែត្រូវការល្បឿនលឿនបំផុតទេ។ ពេលខ្លះ វាអាចចាប់ផ្តើមពីការសម្រេចចិត្តដ៏សាមញ្ញមួយ គឺ ចាប់ផ្តើមដំណើរជាមុន ហើយទុកពេលវេលាឱ្យធ្វើការងាររបស់វា។
