កម្លាំងចិត្តពិតកើតចេញពីខាងក្នុង៖ គន្លឹះ ៣ យ៉ាងដើម្បីងើបឈរ និងបន្តដំណើរទៅមុខ

នៅក្នុងដំណើរជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ គ្មាននរណាម្នាក់ដែលអាចជៀសផុតពីឧបសគ្គ ការខកបំណង ឬការបរាជ័យបានឡើយ។ នៅពេលដែលយើងជួបប្រទះនឹងវិបត្តិធំៗ អារម្មណ៍បាក់ទឹកចិត្ត អស់សង្ឃឹម និងចង់បោះបង់ តែងតែរត់ចូលមកបុកគ្របដណ្តប់លើចិត្តគំនិតរបស់យើងភ្លាមៗ។ មនុស្សជាច្រើនតែងតែរត់ស្វែងរកកម្លាំងចិត្តពីអ្នកដទៃ តាមរយៈការស្តាប់ពាក្យលើកទឹកចិត្ត ឬការអានសៀវភៅផ្សេងៗ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្លាំងចិត្តពីខាងក្រៅទាំងនោះប្រៀបដូចជាពន្លឺភ្លើងទៀន ដែលងាយនឹងរលត់ទៅវិញនៅពេលត្រូវខ្យល់បក់បោក។

កម្លាំងចិត្តដែលរឹងមាំ និងមាននិរន្តរភាពបំផុត គឺ «កម្លាំងចិត្តដែលកើតចេញពីខាងក្នុងខ្លួនរបស់អ្នកផ្ទាល់» (Intrinsic Motivation)។ វាគឺជាក្បាលម៉ាស៊ីនដ៏មានថាមពល ដែលជួយជម្រុញឱ្យអ្នកចេះស្វែងរកពន្លឺក្នុងភាពងងឹត និងបន្តដើរទៅមុខ ទោះបីជាពិភពលោកទាំងមូលកំពុងប្រឆាំងនឹងអ្នកក៏ដោយ។

ប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលហត់នឿយ និងចង់ដាស់ថាមពលចិត្តគំនិតឱ្យងើបឈរឡើងវិញ នេះជាគន្លឹះស្នូល ៣ យ៉ាងដែលអ្នកត្រូវអនុវត្ត៖

១. ផ្លាស់ប្តូរការសន្ទនាជាមួយខ្លួនឯង (Shift Your Self-Talk)

សត្រូវដ៏ធំបំផុតដែលបំផ្លាញកម្លាំងចិត្តរបស់អ្នក មិនមែនជាអ្នកដទៃ ឬស្ថានភាពខាងក្រៅនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «សំឡេងអវិជ្ជមាននៅក្នុងខួរក្បាលរបស់អ្នកផ្ទាល់»។ នៅពេលជួបការបរាជ័យ ខួរក្បាលយើងជារឿយៗតែងតែនិយាយពាក្យបន្ទោសខ្លួនឯងដូចជា៖ «ខ្ញុំមិនល្អគ្រប់គ្រាន់ទេ» «ខ្ញុំប្រហែលជាធ្វើមិនបានទេ» ឬ «ខ្ញុំគួរតែបោះបង់ចោលទៅ»។

• យុទ្ធសាស្ត្រផ្លាស់ប្តូរ៖ ចូររៀនចាប់អារម្មណ៍លើសំឡេងអវិជ្ជមានទាំងនោះ រួចប្តូរវាទៅជាការសន្ទនាបែបវិជ្ជមាន និងការយល់ចិត្តខ្លួនឯង (Self-Compassion)។ ជំនួសឱ្យពាក្យថា «ខ្ញុំធ្វើខុសទៀតហើយ ខ្ញុំពិតជាអសមត្ថភាពមែន» ចូរប្តូរមកនិយាយថា «ការខុសឆ្គងនេះគឺជាមេរៀនដ៏ល្អមួយ ខ្ញុំបានដឹងពីចំណុចខ្វះខាត ហើយខ្ញុំនឹងធ្វើវាឱ្យល្អជាងមុននៅពេលក្រោយ»។
• ការនិយាយលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯងជារៀងរាល់ថ្ងៃ គឺជាការដំឡើងកម្មវិធីថ្មី (Reprogram) ទៅក្នុងចិត្តគំនិត ដើម្បីបង្កើតភាពស៊ាំនឹងភាពតានតឹង។

២. ផ្តោតលើអ្វីដែលអ្នកអាចគ្រប់គ្រងបាន (Focus on What You Can Control)

មូលហេតុចម្បងមួយដែលនាំឱ្យយើងអស់កម្លាំងចិត្ត និងស្ត្រេសខ្លាំង គឺដោយសារយើងចំណាយថាមពលខួរក្បាលទៅគិត និងបារម្ភលើរឿងរ៉ាវដែលយើងមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន (Out of Control) ដូចជា៖ មតិរិះគន់របស់អ្នកដទៃ កំហុសឆ្គងក្នុងអតីតកាល ឬស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចជុំវិញខ្លួន។

• យុទ្ធសាស្ត្រផ្លាស់ប្តូរ៖ ចូរប្រើប្រាស់ច្បាប់នៃការបែងចែករង្វង់ឥទ្ធិពល។ ចូរព្រងើយកន្តើយចំពោះរឿងដែលអ្នកកែប្រែមិនបាន ហើយងាកមកបញ្ជូនថាមពលទាំងស្រុងទៅលើ «អ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបាននៅពេលបច្ចុប្បន្ន»។
• អ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងមិនឱ្យក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់អ្នកពីការងារបានឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកអាចគ្រប់គ្រងលើការកែសម្រួលប្រវត្តិរូបសង្ខេប (CV) និងការរៀនជំនាញថ្មីដើម្បីដាក់ពាក្យការងារថ្មីបាន។ នៅពេលអ្នកផ្តោតលើសកម្មភាពជាក់ស្តែង ចិត្តរបស់អ្នកនឹងលែងទំនេរសម្រាប់គិតរឿងភ័យព្រួយ ហើយកម្លាំងចិត្តនឹងចាប់ផ្តើមកើតមានឡើងវិញដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

៣. បំបែកគោលដៅធំឱ្យទៅជាសកម្មភាពតូចៗប្រចាំថ្ងៃ (Micro-Steps)

នៅពេលយើងសម្លឹងមើលទៅកែវភ្នែកនៃភាពជោគជ័យដ៏ធំធេង ឬគម្រោងការងារដ៏ស្មុគស្មាញ ខួរក្បាលយើងនឹងមានអារម្មណ៍ថាវាជាភារកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ រហូតធ្វើឱ្យយើងខ្ជិលច្រអូស និងមិនហ៊ានចាប់ផ្តើមធ្វើ (Procrastination)។

• យុទ្ធសាស្ត្រផ្លាស់ប្តូរ៖ វិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកចិត្តវិទ្យាបានបង្ហាញថា ខួរក្បាលរបស់មនុស្សចូលចិត្តការឈ្នះតូចៗ (Small Wins) ព្រោះវាជួយបញ្ចេញអរម៉ូនដូប៉ាមីន (Dopamine) ដែលជាអរម៉ូនជម្រុញទឹកចិត្ត។ ចូបំបែកគោលដៅធំរបស់អ្នកឱ្យទៅជាជំហានតូចៗបំផុតដែលអាចធ្វើបានក្នុងមួយថ្ងៃ។
• ប្រសិនបើអ្នកចង់សរសេរអត្ថបទសៀវភៅមួយក្បាល កុំទាន់គិតដល់ទំព័ររាប់រយ ចូរដៅគោលដៅត្រឹមតែសរសេរឱ្យបាន «មួយទំព័រក្នុងមួយថ្ងៃ»។ ការសម្រេចបាននូវការងារតូចៗជារៀងរាល់ថ្ងៃ នឹងកសាងនូវទំនុកចិត្ត និងបង្កើតជាកម្លាំងចលករជម្រុញឱ្យអ្នកចង់បន្តធ្វើវាទៅមុខទៀតមិនចេះជឿនណាយ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ឧបសគ្គនៅក្នុងជីវិតមិនមែនជាផ្ទាំងថ្មដ៏ធំដែលមកបិទផ្លូវដើររបស់អ្នកនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ជណ្តើរ» សម្រាប់ឱ្យអ្នកជាន់ឡើងទៅកាន់កម្រិតខ្ពស់ជាងមុន។ កម្លាំងចិត្តពិតប្រាកដមិនមែនជាការរង់ចាំឱ្យមេឃស្រឡះ ទើបយើងធ្វើដំណើរនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការរៀនរាំនៅក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង។ ចូរឈប់ស្វែងរកពន្លឺពីអ្នកដទៃ ហើយចាប់ផ្តើមដុតបំភ្លឺភ្លើងទៀននៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នកផ្ទាល់ ងើបឈរឡើង បោះជំហានទៅមុខដោយភាពជឿជាក់ ព្រោះអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងកំពុងរង់ចាំអ្នកនៅខាងមុខ។