ព្រះអាទិត្យគឺជាប្រភពថាមពលដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ជីវិតនៅលើផែនដី។ វាផ្តល់ពន្លឺ និងកម្តៅ ដែលជួយឱ្យរុក្ខជាតិធ្វើរស្មីសំយោគ បង្កើតអាហារ និងគាំទ្រដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទាំងមូល។ ប៉ុន្តែតើអ្នកធ្លាប់គិតទេថា ប្រសិនបើព្រះអាទិត្យបាត់ទៅ តើមានអ្វីនឹងកើតឡើងចំពោះផែនដី និងជីវិតទាំងអស់?
សំណួរនេះមើលទៅដូចជារឿងប្រឌិតបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រធានបទដែលអាចជួយឱ្យយើងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ព្រះអាទិត្យចំពោះភពផែនដី។
ប្រសិនបើព្រះអាទិត្យបាត់ភ្លាមៗ តើអ្វីនឹងកើតឡើង?
ប្រសិនបើព្រះអាទិត្យបាត់ទៅភ្លាមៗ យើងនឹងមិនឃើញការផ្លាស់ប្តូរភ្លាមៗនៅលើផែនដីទេ។ នេះដោយសារពន្លឺព្រះអាទិត្យត្រូវការពេលប្រហែល 8 នាទី និង 20 វិនាទី ដើម្បីធ្វើដំណើរពីព្រះអាទិត្យមកដល់ផែនដី។
បន្ទាប់ពីពេលនោះ ពន្លឺព្រះអាទិត្យនឹងបាត់ ហើយផែនដីនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពងងឹត។ ព្រះចន្ទក៏នឹងមិនអាចបញ្ចេញពន្លឺដោយខ្លួនឯងបានដែរ ព្រោះពន្លឺដែលយើងឃើញពីព្រះចន្ទ គឺជាពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលឆ្លុះបញ្ចាំងមកវិញ។
បញ្ហាធំជាងភាពងងឹត គឺ ការបាត់បង់ប្រភពកម្តៅសំខាន់របស់ផែនដី។

ផែនដីនឹងចាប់ផ្តើមត្រជាក់យ៉ាងដូចម្តេច?
បន្ទាប់ពីព្រះអាទិត្យបាត់ ផែនដីនឹងនៅតែរក្សាកម្តៅបានមួយរយៈ ដោយសារផ្ទៃផែនដី មហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសមានកម្តៅស្តុកទុក។ ប៉ុន្តែយូរៗទៅ សីតុណ្ហភាពនឹងធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។
រុក្ខជាតិដែលត្រូវការពន្លឺសម្រាប់ធ្វើរស្មីសំយោគ នឹងចាប់ផ្តើមរងផលប៉ះពាល់។ នៅពេលរុក្ខជាតិមិនអាចផលិតអាហារបាន ប្រព័ន្ធខ្សែសង្វាក់អាហារទាំងមូលក៏នឹងរងការរំខាន។
សត្វដែលពឹងផ្អែកលើរុក្ខជាតិជាអាហារ នឹងខ្វះប្រភពអាហារ ហើយសត្វដែលស៊ីសត្វផ្សេងទៀតក៏នឹងរងផលប៉ះពាល់បន្តគ្នា។
និយាយឱ្យសាមញ្ញ គឺ ការបាត់ព្រះអាទិត្យអាចធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលយើងស្គាល់សព្វថ្ងៃ ដួលរលំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
តើមហាសមុទ្រនឹងកកដែរឬទេ?
មហាសមុទ្រមិនមែននឹងកកទាំងអស់ភ្លាមៗទេ។ ទឹកមានសមត្ថភាពរក្សាកម្តៅបានល្អ ហើយផែនដីក៏មានប្រភពកម្តៅពីខាងក្នុងរបស់វាផងដែរ។
នៅពេលផ្ទៃមហាសមុទ្រត្រជាក់ វាអាចចាប់ផ្តើមកក។ ប៉ុន្តែស្រទាប់ទឹកកកអាចដើរតួជាអ៊ីសូឡង់ ជួយទប់ស្កាត់ការបាត់បង់កម្តៅពីទឹកដែលនៅខាងក្រោម។
នេះមានន័យថា មហាសមុទ្រខាងក្រោមទឹកកក អាចនៅតែមានទឹករាវក្នុងរយៈពេលយូរ អាស្រ័យលើលក្ខខណ្ឌ និងប្រភពកម្តៅដែលនៅសល់។
តើជីវិតទាំងអស់នឹងស្លាប់ឬ?
នេះជាចំណុចដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត។
ចម្លើយគឺ មិនប្រាកដថាជីវិតទាំងអស់នឹងបាត់បង់ភ្លាមៗនោះទេ។
នៅលើផែនដី មានប្រព័ន្ធជីវិតមួយចំនួនដែលមិនពឹងផ្អែកដោយផ្ទាល់លើពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ ឧទាហរណ៍ គឺប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៅជុំវិញ ប្រភពទឹកក្តៅក្រោមបាតសមុទ្រ (hydrothermal vents)។
តំបន់ទាំងនេះទទួលបានថាមពលពីកំដៅ និងសារធាតុគីមីដែលចេញពីខាងក្នុងផែនដី។ មីក្រូសរីរាង្គមួយចំនួនអាចប្រើប្រតិកម្មគីមីដើម្បីបង្កើតថាមពល ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើពន្លឺព្រះអាទិត្យ។
ដូច្នេះ ប្រសិនបើព្រះអាទិត្យបាត់ទៅ ជីវិតដែលរស់នៅក្នុងបរិស្ថានជ្រៅ និងមានប្រភពថាមពលពីផែនដី អាចមានឱកាសរស់រានបានយូរជាងជីវិតនៅលើផ្ទៃផែនដី។
ហេតុអ្វីបានជាវាមានសារៈសំខាន់ចំពោះវិទ្យាសាស្ត្រ?
ការសិក្សាអំពីជីវិតដែលអាចរស់នៅដោយមិនពឹងផ្អែកលើព្រះអាទិត្យ មិនមែនមានប្រយោជន៍ត្រឹមតែសម្រាប់ការស្រមៃអំពី “ព្រះអាទិត្យបាត់” ប៉ុណ្ណោះទេ។
វាក៏ជួយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពី លទ្ធភាពនៃជីវិតនៅលើភពផ្សេងៗ ផងដែរ។
នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ និងលើសពីនេះ មានកន្លែងជាច្រើនដែលអាចមានទឹក ឬមហាសមុទ្រក្រោមផ្ទៃទឹកកក ហើយប្រហែលជាមានប្រភពថាមពលផ្សេងពីពន្លឺព្រះអាទិត្យ។
ប្រសិនបើជីវិតអាចរស់នៅក្នុងបរិស្ថានដ៏ងងឹត និងត្រជាក់នៅលើផែនដីបាន នោះវាបើកសំណួរគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ថា តើជីវិតអាចមាននៅកន្លែងផ្សេងទៀតក្នុងសកលលោកដែរឬទេ?
តើមនុស្សអាចរស់នៅបានទេ?
សម្រាប់មនុស្ស ការរស់នៅលើផ្ទៃផែនដីនឹងក្លាយជាបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ កង្វះពន្លឺ ការធ្លាក់ចុះនៃសីតុណ្ហភាព និងការរំខានដល់ការផលិតអាហារ នឹងធ្វើឱ្យការរស់នៅធម្មតាមានការលំបាកខ្លាំង។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើមនុស្សអាចប្រើប្រាស់ប្រភពថាមពលផ្សេងៗ ដូចជា ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ និងប្រព័ន្ធកសិកម្មក្នុងបរិយាកាសគ្រប់គ្រងបាន វាអាចជួយឱ្យមនុស្សមួយចំនួនរស់នៅបានក្នុងរយៈពេលមួយ។
ប៉ុន្តែនេះគឺជាសេណារីយ៉ូស្មានការណ៍ ហើយមិនមានន័យថាមនុស្សនឹងអាចរស់រានបានដោយងាយនោះទេ។
ក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ជីវិតមួយចំនួន
អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ពីសេណារីយ៉ូនេះ គឺផែនដីមិនមែនជាពិភពដែលជីវិតទាំងអស់ពឹងផ្អែកលើប្រភពថាមពលតែមួយនោះទេ។
ជីវិតនៅលើផែនដីមានភាពចម្រុះ និងអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានខ្លាំងៗបាន។ ពីមីក្រូសរីរាង្គដែលរស់នៅកន្លែងក្តៅខ្លាំង រហូតដល់ជីវិតនៅក្នុងជម្រៅមហាសមុទ្រ វាបង្ហាញថា ជីវិតអាចមានភាពធន់ជាងអ្វីដែលយើងធ្លាប់គិត។
ដូច្នេះ ប្រសិនបើព្រះអាទិត្យបាត់ទៅ ជីវិតនៅលើផ្ទៃផែនដីប្រហែលជារងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែវាមិនចាំបាច់មានន័យថា ជីវិតគ្រប់ប្រភេទនឹងបាត់ទៅជារៀងរហូត នោះទេ។
សរុប
ព្រះអាទិត្យមិនមែនគ្រាន់តែជាអ្វីដែលផ្តល់ពន្លឺនៅពេលថ្ងៃទេ។ វាជាមូលដ្ឋានសំខាន់សម្រាប់ប្រព័ន្ធអាកាសធាតុ ការផលិតអាហារ និងប្រព័ន្ធជីវិតភាគច្រើននៅលើផែនដី។
ប្រសិនបើព្រះអាទិត្យបាត់ទៅ ផែនដីនឹងធ្លាក់ចូលក្នុងភាពងងឹត និងចាប់ផ្តើមត្រជាក់យ៉ាងខ្លាំង។ ជីវិតភាគច្រើននៅលើផ្ទៃផែនដីនឹងប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរ។ ប៉ុន្តែជីវិតមួយចំនួនដែលអាចពឹងផ្អែកលើថាមពលគីមី ឬកំដៅពីខាងក្នុងផែនដី អាចមានឱកាសរស់រានបាន។
ជាការពិត សេណារីយ៉ូ “ព្រះអាទិត្យបាត់” គឺជាការស្មានការណ៍បែបវិទ្យាសាស្ត្រ មិនមែនជាអ្វីដែលយើងរំពឹងថានឹងកើតឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ។ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ព្រះអាទិត្យមានតម្លៃប៉ុណ្ណាចំពោះជីវិតនៅលើភពផែនដីរបស់យើង។
ប្រភព New Scientists
