តើអ្នកធ្លាប់មានអារម្មណ៍ថា កាលពីកុមារភាពមួយឆ្នាំហាក់ដូចជាយូរណាស់ ប៉ុន្តែពេលអ្នកកាន់តែចាស់ មួយឆ្នាំបែរជាហាក់ដូចជាកន្លងផុតយ៉ាងឆាប់រហ័ស?
អារម្មណ៍នេះជាបទពិសោធន៍ដែលមនុស្សជាច្រើនអាចស្គាល់បាន។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានស្នើទ្រឹស្តីជាច្រើន ដើម្បីពន្យល់ថា ហេតុអ្វី ការយល់ឃើញអំពីពេលវេលា (time perception) របស់យើងអាចផ្លាស់ប្តូរនៅពេលអាយុកាន់តែច្រើន។
១. ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗធ្វើឱ្យពេលវេលាហាក់ដូចជាយូរ
នៅពេលយើងនៅក្មេង ជីវិតពោរពេញទៅដោយបទពិសោធន៍ថ្មីៗ។ យើងរៀនដើរ រៀនអាន ទៅសាលាថ្មី ជួបមនុស្សថ្មី និងសាកល្បងអ្វីៗជាច្រើនជាលើកដំបូង។
ខួរក្បាលត្រូវដំណើរការព័ត៌មានថ្មីៗជាច្រើន ហើយព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះអាចធ្វើឱ្យអតីតកាលមើលទៅមានរយៈពេលវែងជាងមុន នៅពេលយើងរំលឹកវាឡើងវិញ។
ផ្ទុយទៅវិញ ជីវិតនៅពេលពេញវ័យអាចមានទម្លាប់ដដែលៗជាច្រើន ដូចជា ទៅធ្វើការ ត្រឡប់មកផ្ទះ និងធ្វើសកម្មភាពដដែលៗជាប្រចាំ។
២. ពេលវេលាមួយឆ្នាំក្លាយជាផ្នែកតូចជាងនៃជីវិត
ទ្រឹស្តីមួយទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងសមាមាត្ររវាងពេលវេលាដែលកន្លងផុត និងអាយុរបស់យើង។
សម្រាប់កុមារអាយុ 5 ឆ្នាំ មួយឆ្នាំគឺជាផ្នែកដ៏ធំនៃជីវិតដែលពួកគេធ្លាប់រស់នៅ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់មនុស្សអាយុ 50 ឆ្នាំ មួយឆ្នាំគឺជាផ្នែកតូចជាងនៃជីវិតទាំងមូល។
តាមទស្សនៈនេះ ដូច្នេះមួយឆ្នាំអាចមានអារម្មណ៍ថាខ្លីជាងមុន នៅពេលយើងកាន់តែមានអាយុ។
៣. ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃអាចធ្វើឱ្យពេលវេលាហាក់ដូចជាលឿន
នៅពេលជីវិតមានសកម្មភាពដដែលៗជាច្រើន ខួរក្បាលអាចមិនកត់ត្រាព័ត៌មានលម្អិតរបស់ថ្ងៃនីមួយៗបានច្រើនដូចពេលដែលយើងជួបប្រទះអ្វីថ្មីៗ។
ជាលទ្ធផល នៅពេលយើងក្រឡេកមើលទៅអតីតកាល មួយសប្តាហ៍ ឬមួយខែអាចហាក់ដូចជាបានកន្លងផុតយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះមានព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗតិចជាងមុនដែលជួយឱ្យយើងបែងចែកអនុស្សាវរីយ៍។
៤. “ពេលវេលាដែលកំពុងកើតឡើង” និង “ពេលវេលាដែលយើងរំលឹក” មិនដូចគ្នា
ចំណុចសំខាន់មួយគឺ ការយល់ឃើញពេលវេលាមិនមែនមានតែទម្រង់មួយទេ។
ពេលយើងកំពុងរង់ចាំអ្វីមួយ មួយម៉ោងអាចមានអារម្មណ៍ថាយូរណាស់។ ប៉ុន្តែពេលយើងមើលត្រឡប់ទៅខែដែលបានកន្លងផុត យើងអាចមានអារម្មណ៍ថាវាបានកន្លងទៅយ៉ាងលឿន។
នេះបង្ហាញថា អារម្មណ៍របស់យើងចំពោះរយៈពេលមិនតែងតែស្របគ្នាជាមួយនាឡិកាទេ។
៥. ហេតុអ្វីបទពិសោធន៍ថ្មីៗអាចធ្វើឱ្យជីវិត “មានអារម្មណ៍វែងជាងមុន”?
ការរៀនអ្វីថ្មីៗ ការធ្វើដំណើរ ការជួបមនុស្សថ្មី ឬការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពដែលខុសពីទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ អាចបង្កើតអនុស្សាវរីយ៍ដែលមានភាពខុសគ្នាច្រើន។
នៅពេលយើងរំលឹកអតីតកាល វាអាចធ្វើឱ្យរយៈពេលនោះមើលទៅសម្បូរទៅដោយព្រឹត្តិការណ៍ និងមានរយៈពេលវែងជាងមុន។
ទោះជាយ៉ាងណា នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃទ្រឹស្តីអំពីការយល់ឃើញពេលវេលា ហើយមិនមានទ្រឹស្តីតែមួយដែលអាចពន្យល់បទពិសោធន៍របស់មនុស្សគ្រប់គ្នាបានទាំងស្រុងនោះទេ។
តើពេលវេលាពិតជាដើរលឿនជាងមុនមែនទេ?
ជាការពិត ពេលវេលាមិនបានដើរលឿនជាងមុនទេ។ មួយថ្ងៃនៅតែមាន 24 ម៉ោង ហើយមួយឆ្នាំនៅតែមានរយៈពេលដូចគ្នា។
អ្វីដែលផ្លាស់ប្តូរគឺ ការយល់ឃើញរបស់ខួរក្បាលចំពោះពេលវេលា។
អាយុ ទម្លាប់ ប្រភេទនៃបទពិសោធន៍ កម្រិតការយកចិត្តទុកដាក់ និងអនុស្សាវរីយ៍ សុទ្ធតែអាចពាក់ព័ន្ធនឹងរបៀបដែលយើងមានអារម្មណ៍ថាពេលវេលាកំពុងកន្លងទៅ។
សរុប
អារម្មណ៍ថា “ពេលវេលាដើរលឿននៅពេលយើងកាន់តែចាស់” អាចពាក់ព័ន្ធនឹងកត្តាជាច្រើន មិនមែនមានមូលហេតុតែមួយឡើយ។
ការមានបទពិសោធន៍ថ្មីៗ ការរស់នៅក្នុងទម្លាប់ដដែលៗ និងវិធីដែលខួរក្បាលរបស់យើងបង្កើត និងរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ អាចជួយពន្យល់ថាហេតុអ្វីកុមារភាពអាចមានអារម្មណ៍ថាយូរ ខណៈឆ្នាំនៃជីវិតពេញវ័យហាក់ដូចជាកន្លងផុតយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
ប្រហែលជាសំណួរមិនមែនថា “តើពេលវេលាដើរលឿនឡើងមែនទេ?” ប៉ុន្តែគឺ “តើខួរក្បាលរបស់យើងកំពុងវាស់ និងចងចាំពេលវេលាយ៉ាងដូចម្តេច?”
ប្រភព The Independent