អាថ៌កំបាំងនៃមហាសមុទ្រ៖ ហេតុអ្វីបានជាជីវិតរបស់មនុស្សជាតិពឹងផ្អែកលើទឹកពណ៌ខៀវនេះ?

នៅពេលយើងសម្លឹងមើលផែនដីពីលំហអាកាស អ្វីដែលយើងឃើញមុនគេគឺពណ៌ខៀវស្រងាត់នៃមហាសមុទ្រ ដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណជាង ៧០% នៃភពផែនដីទាំងមូល។ មហាសមុទ្រមិនមែនគ្រាន់តែជាផ្ទាំងទឹកដ៏ធំល្វឹងល្វើយសម្រាប់ទស្សនា ឬជាផ្លូវនាវាចរណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ប្រព័ន្ធគាំទ្រជីវិត» (Life Support System) ដ៏ចម្បងបំផុតរបស់មនុស្សជាតិ។ ទោះបីជាអ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងដាច់ស្រយាល ឬនៅលើតំបន់ភ្នំខ្ពស់ដែលគ្មានឆ្នេរសមុទ្រក៏ដោយ ដង្ហើម និងការរស់រានមានជីវិតរបស់អ្នករាល់ថ្ងៃ សុទ្ធតែជំពាក់គុណចំពោះទឹកពណ៌ខៀវដ៏ជ្រាលជ្រៅមួយនេះ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាអាថ៌កំបាំង និងមូលហេតុគន្លឹះដែលបញ្ជាក់ថា ហេតុអ្វីបានជាជីវិតរបស់មនុស្សជាតិមិនអាចខ្វះមហាសមុទ្របាន៖

១. រោងចក្រផលិតអុកស៊ីសែនធំជាងគេបំផុតលើលោក

មនុស្សភាគច្រើនតែងតែគិតថា ព្រៃព្រឹក្សា និងព្រៃទឹកភ្លៀងអាម៉ាហ្សូន គឺជាសួតរបស់ភពផែនដីដែលផលិតអុកស៊ីសែនភាគច្រើនសម្រាប់យើងដកដង្ហើម។ ប៉ុន្តែ អាថ៌កំបាំងពិតប្រាកដនោះគឺ អុកស៊ីសែនជាង ៥០% ទៅ ៨០% នៅលើបរិយាកាសផែនដី គឺត្រូវបានផលិតឡើងដោយមហាសមុទ្រ។

  • រុក្ខជាតិល្អិតៗ (Phytoplankton)៖ នៅក្នុងមហាសមុទ្រមានសារាយសមុទ្រ និងផ្លង់តុងរុក្ខជាតិមីក្រូទស្សន៍រាប់ពាន់លាន ដែលពួកវាស្រូបយកពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងឧស្ម័នកាបូនិច រួចធ្វើការ فوโตសាំងតេស (Photosynthesis) ដើម្បីបញ្ចេញឧស្ម័នអុកស៊ីសែនត្រឡប់មកក្នុងបរិយាកាសវិញ។
  • ដង្ហើមរបស់មនុស្ស៖ នេះមានន័យថា រាល់ការដកដង្ហើមចូលពីរដងរបស់មនុស្សយើង គឺមានមួយដងដែលជាអុកស៊ីសែនបានមកពីកិច្ចការងាររបស់មហាសមុទ្រ។

២. ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងអ្នកគ្រប់គ្រងអាកាសធាតុផែនដី

បើគ្មានមហាសមុទ្រទេ ភពផែនដីរបស់យើងនឹងមានសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងរហូតដល់មនុស្ស និងសត្វមិនអាចរស់នៅបានឡើយ។ មហាសមុទ្រដើរតួជា «អេប៉ុង» ដ៏ធំធេងក្នុងការស្រូបយកកម្តៅ និងរក្សាលំនឹងអាកាសធាតុ។

  • ការស្រូបយកកម្តៅអាក្រក់៖ មហាសមុទ្របានស្រូបយកកម្តៅលើសលុបជាង ៩០% ដែលបង្កើតឡើងដោយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងសកម្មភាពឧស្សាហកម្មរបស់មនុស្ស។
  • ចរន្តទឹកសមុទ្រ (Ocean Currents)៖ មហាសមុទ្រប្រៀបដូចជាប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនត្រជាក់សកល ដោយវាបានបង្វិល និងចែកចាយទឹកក្តៅពីតំបន់អេក្វាទ័រទៅកាន់តំបន់ប៉ូល និងនាំយកទឹកត្រជាក់ត្រឡប់មកវិញ ដែលការធ្វើបែបនេះជួយឱ្យសីតុណ្ហភាពផែនដីមានភាពសមរម្យ និងបង្កើតឱ្យមានជារដូវកាល ព្រមទាំងទឹកភ្លៀងសម្រាប់កសិកម្ម។

៣. ប្រភពស្បៀងអាហារ និងសន្តិសុខស្បៀងសកល

មហាសមុទ្រគឺជាជង្រុកប្រូតេអ៊ីនដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលបានចិញ្ចឹមជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

  • អាហាររូបត្ថម្ភ៖ គ្រឿងសមុទ្រ និងត្រី គឺជាប្រភពប្រូតេអ៊ីនចម្បងសម្រាប់មនុស្សប្រមាណ ៣ ពាន់លាននាក់នៅលើសកលលោក ជាពិសេសប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងតំបន់កោះ។
  • សេដ្ឋកិច្ចឆ្នេរសមុទ្រ៖ វិស័យនេសាទ និងវារីវប្បកម្មសមុទ្រ មិនត្រឹមតែផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រភពចំណូល និងបង្កើតការងារដោយផ្ទាល់ និងប្រយោលសម្រាប់មនុស្សរាប់រយលាននាក់ផងដែរ។

៤. ឱសថស្ថានសម្ងាត់សម្រាប់ព្យាបាលមនុស្សជាតិ

អាថ៌កំបាំងដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយទៀតនៃមហាសមុទ្រ គឺវាជាប្រភពនៃសារធាតុផ្សំដើម្បីបង្កើតឱសថសម័យទំនើប។ ដោយសារតែបរិស្ថានក្រោមបាតសមុទ្រមានភាពខ្លាំងក្លា និងប្លែកៗ ជីវៈចម្រុះក្នុងសមុទ្របានវិវត្តខ្លួនឱ្យមានសារធាតុគីមីពិសេសៗ។

  • ការស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រ៖ សារពាង្គកាយក្នុងសមុទ្រដូចជា ផ្កាថ្ម ប៉ុងសមុទ្រ (Sponges) និងបាក់តេរីក្រោមបាតសមុទ្រជម្រៅជ្រៅ ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រយកមកសិក្សា និងបង្កើតជាឱសថប្រឆាំងនឹងជំងឺមហារីក ជំងឺឆ្លងបាក់តេរីខ្លាំងៗ ជំងឺបេះដូង និងឱសថប្រឆាំងការរលាកផ្សេងៗ។

៥-សរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក

ក្រៅពីផ្ដល់អាហារសមុទ្រដល់មនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់ មហាសមុទ្រគឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់បំផុត។ ប្រហែល ៨០% នៃទំនិញទាំងអស់នៅលើពិភពលោក គឺត្រូវបានដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវសមុទ្រ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើគ្មានផ្លូវទឹកសមុទ្រទេ ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនឹងត្រូវគាំងជានិរន្តរ៍។

សមុទ្រ


សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ ការពារមហាសមុទ្រ គឺការពារខ្លួនយើង

មហាសមុទ្រមិនមែនគ្រាន់តែជាធនធានធម្មជាតិមួយនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាគ្រឹះស្ថាននៃជីវិតនៅលើភពផែនដី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចុប្បន្ន «ទឹកពណ៌ខៀវ» មួយនេះកំពុងរងការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសំណាក់មនុស្សជាតិ តាមរយៈការបំពុលដោយប្លាស្ទិក ការនេសាទហួសកម្រិត និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលធ្វើឱ្យទឹកសមុទ្រឡើងកម្តៅ និងមានជាតិអាស៊ីតកាន់តែខ្លាំង។

ការយល់ដឹងពីតម្លៃពិតរបស់មហាសមុទ្រ គឺជាជំហានដំបូងក្នុងការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់យើង។ ការថែរក្សា និងការពារមហាសមុទ្រ មិនមែនជាកិច្ចការស្ម័គ្រចិត្តនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាត ដើម្បីធានាថាភពផែនដីនេះនៅតែមានដង្ហើម និងមានជីវិតរស់រានសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *