ការថែរក្សាសុខភាពក្នុងយុគសម័យឌីជីថល

ជីវិតសម័យថ្មី ភាពងាយស្រួល និងគ្រោះថ្នាក់លាក់មុខ

យុគសម័យឌីជីថលបានផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅរបស់មនុស្សជាតិទាំងស្រុង។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន យើងអាចធ្វើការងារ រៀនសូត្រ កុម្ម៉ង់អាហារ និងប្រស្រ័យទាក់ទងគ្នាបានយ៉ាងរហ័សត្រឹមតែការចុចលើអេក្រង់ស្មាតហ្វូន ឬកុំព្យូទ័រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពងាយស្រួលដ៏ហួសប្រមាណនេះ បាននិងកំពុងបង្កើតជា «សត្រូវលាក់មុខ» យាយីដល់សុខភាពកាយនិងចិត្តរបស់មនុស្សជាតិយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់។

ជំងឺសម័យថ្មីភាគច្រើន មិនមែនកើតចេញពីមេរោគឆ្លងនោះទេ ប៉ុន្តែវាเกิดចេញពី «ស្ទីលរស់នៅបែបឌីជីថល» ដែលខ្វះលំនឹង។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងពីវិធីសាស្ត្រថែរក្សាសុខភាពក្នុងយុគសម័យនេះ គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីរស់នៅដោយមានក្តីសុខ និងអាយុយឺនយូរ។

១. ផលប៉ះពាល់ផ្នែកកាយសម្បទា និងយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតប

ការរស់នៅមុខអេក្រង់ពេញមួយថ្ងៃ បង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ទៅលើរាងកាយតាមរយៈទម្លាប់ពីរយ៉ាង៖

• រោគសញ្ញាស្ពឹកស្រពន់ និងជំងឺឆ្អឹងកងក (Tech Neck & Sedentary Lifestyle)៖ នៅពេលយើងអង្គុយធ្វើការងារ ឬឱនលេងទូរស័ព្ទក្នុងរយៈពេលយូរ សម្ពាធនឹងធ្លាក់ទៅលើឆ្អឹងកងក ចង្កេះ និងស្មា ដែលបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ (Office Syndrome)។ លើសពីនេះ ការមិនសូវធ្វើចលនារាងកាយ ក៏ជាដើមហេតុនៃជំងឺធាត់ លើសឈាម និងទឹកនោមផ្អែមផងដែរ។
  • យុទ្ធសាស្ត្រការពារ៖ ត្រូវរំលឹកខ្លួនឯងឱ្យក្រោកឈរ ឬពត់លាតសាច់ដុំរយៈពេល ៥នាទី រៀងរាល់ការអង្គុយធ្វើការបាន ១ម៉ោង។ វិនិយោគលើកៅអី និងតុធ្វើការដែលត្រូវតាមបទដ្ឋានកាយសាស្ត្រ (Ergonomics)។
• បញ្ហាចក្ខុវិញ្ញាណ (Digital Eye Strain)៖ ពន្លឺពណ៌ខៀវពីអេក្រង់បំផ្លាញកែវភ្នែក ធ្វើឱ្យស្ងួតភ្នែក ផ្សារភ្នែក និងស្រវាំងភ្នែក។
  • យុទ្ធសាស្ត្រការពារ៖ អនុវត្តច្បាប់មាស «២០-២០-២០» (រៀងរាល់ ២០នាទី ងាកមើលទៅចម្ងាយ ២០ហ្វ៊ីត ក្នុងរយៈពេល ២០វិនាទី) និងបើកមុខងារការពារពន្លឺពណ៌ខៀវ (Eye Comfort Shield) លើឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចជានិច្ច។

២. សុខភាពផ្លូវចិត្ត ៖ ការពារខ្លួនពីការបំពុលដោយព័ត៌មាន (Digital Detox)

ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញសង្គមប្រៀបដូចជាកាំបិតមុខពីរ។ វារក្សាទំនាក់ទំនងយើងជាមួយពិភពលោក ប៉ុន្តែវាក៏អាចបំផ្លាញសន្តិភាពផ្លូវចិត្តរបស់យើងបានយ៉ាងងាយ។

• វិបត្តិប្រៀបធៀប និងជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត៖ ការឃើញរូបភាពដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ភាពជោគជ័យ និងជីវិតដ៏ស៊ីវិល័យរបស់អ្នកដទៃនៅលើបណ្តាញសង្គមជារៀងរាល់ថ្ងៃ តែងតែជំរុញឱ្យខួរក្បាលមនុស្សបង្កើត «រោគសញ្ញាខ្លាចបាត់បង់ឱកាស» (FOMO – Fear of Missing Out) និងការវាយតម្លៃតម្លៃខ្លួនឯងទាប ដែលនាំទៅរកភាពតានតឹង ភ័យព្រួយ និងបាក់ទឹកចិត្ត។
• ការធ្វើដេតុក្សឌីជីថល (Digital Detox)៖ ម្ចាស់ការលើជីវិតផ្លូវចិត្តទាមទារឱ្យមានការកំណត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់៖
  • កំណត់ម៉ោងច្បាស់លាស់ក្នុងការឆែកបណ្តាញសង្គម (ឧទាហរណ៍៖ មិនលើសពី ២ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ)។
  • បង្កើតតំបន់គ្មានទូរស័ព្ទ (No-Phone Zones) ដូចជានៅលើតុអាហារ និងនៅក្នុងបន្ទប់គេង។
  • ឈប់ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចយ៉ាងហោចណាស់ ៦០នាទីមុនពេលចូលគេង ដើម្បីឱ្យខួរក្បាលបញ្ចេញអរម៉ូនមេឡាតូនីន ជួយឱ្យគេងលក់ជ្រៅ ពង្រឹងការចងចាំ និងជួសជុលកោសិកា។

៣. ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាជាជំនួយការសុខភាព (Digital Health Tools)

បច្ចេកវិទ្យាមិនមែនជាសត្រូវរបស់សុខភាពនោះទេ ប្រសិនបើយើងចេះយកវាមកប្រើប្រាស់ឱ្យចំទិសដៅ។ នៅក្នុងយុគសម័យនេះ យើងមានឧបករណ៍ឆ្លាតវៃជាច្រើនដែលអាចជួយគ្រប់គ្រងសុខភាពបាន៖

• នាឡិកាឆ្លាតវៃ និងឧបករណ៍តាមដាន (Wearable Devices)៖ ការពាក់ស្មាតវ៉ច (Smartwatch) ជួយឱ្យយើងអាចដឹងពីអត្រាចលនានៃបេះដូង គុណភាពនៃការគេងលក់ និងរំលឹកយើងឱ្យដើរឱ្យបានគ្រប់ជំហាន (ឧទាហរណ៍៖ ៨,០០០ ជំហានក្នុងមួយថ្ងៃ)។
• កម្មវិធីទូរស័ព្ទសម្រាប់សុខភាព (Health Apps)៖ ប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរស័ព្ទដើម្បីរំលឹកការផឹកទឹក តាមដានកាឡូរីនៃអាហារប្រចាំថ្ងៃ ឬកម្មវិធីណែនាំការធ្វើសមាធិ និងហាត់ប្រាណងាយៗនៅផ្ទះ។
• សេវាពិគ្រោះជំងឺពីចម្ងាយ (Telemedicine)៖ កាត់បន្ថយការចំណាយពេលវេលា និងការប្រឈមមុខនឹងមេរោគនៅមន្ទីរពេទ្យ ដោយការប្រើប្រាស់កម្មវិធីពិគ្រោះជំងឺជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញតាមអនឡាញសម្រាប់ជំងឺកម្រិតស្រាល។

៤. របបអាហារ និងការហាត់ប្រាណបែបវិទ្យាសាស្ត្រ

ភាពងាយស្រួលនៃការកុម្ម៉ង់អាហាររហ័ស (Fast Food) តាមកម្មវិធីទូរស័ព្ទ បានធ្វើឱ្យមនុស្សសម័យថ្មីទទួលទានជាតិស្ករ ខ្លាញ់ និងសូដ្យូម (អំបិល) លើសកម្រិតដោយមិនដឹងខ្លួន។

• អាហាររូបត្ថម្ភមានតុល្យភាព៖ ត្រូវងាកមកផ្តោតលើការទទួលទានអាហារពិត (Whole Foods) ដែលមិនឆ្លងកាត់ការកែច្នៃច្រើន ដូចជា បន្លែបៃតង ផ្លែឈើស្រស់ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងសាច់បក្សីគ្មានខ្លាញ់។
• វិន័យនៃការធ្វើលំហាត់ប្រាណ៖ បង្កើតទម្លាប់ហាត់ប្រាណឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ១៥០ នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ (ប្រហែល ៣០នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ, ៥ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍) ទោះជាការដើរលឿន ជិះកង់ ឬហែលទឹកក៏ដោយ ដើម្បីដុតរំលាយជាតិខ្លាញ់ និងពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការរស់នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលដោយមានសុខភាពល្អ មិនមែនជាការបោះបង់ចោលបច្ចេកវិទ្យា រួចរត់ទៅរស់នៅក្នុងព្រៃនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ការរស់នៅដោយមានសតិ និងការបង្កើតតុល្យភាព»។ ចូរធ្វើជាចៅហ្វាយនាយលើឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា ហាមដាច់ខាតការបណ្តោយឱ្យឧបករណ៍ទាំងនោះមកធ្វើជាចៅហ្វាយនាយលើជីវិត និងសុខភាពរបស់អ្នក។ ការវិនិយោគលើសុខភាពកាយនិងចិត្តនៅថ្ងៃនេះ គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ពិតប្រាកដតែមួយគត់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នករីករាយនឹងភាពជឿនលឿននៃពិភពឌីជីថលនេះបានយ៉ាងពេញលេញ និងមានសុភមង្គលយូរអង្វែង។