អាមេរិកបញ្ជាក់ថា បានដាក់អាវុធនៅក្នុងអវកាស៖ តើអាវុធនោះជាអ្វី?

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ការប្រកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថា ខ្លួនបានដាក់ពង្រាយអាវុធសម្រាប់គ្រប់គ្រង ឬប្រឆាំងការគំរាមកំហែងក្នុងអវកាស នៅក្នុងគន្លងជុំវិញផែនដី បានបង្កើនការចាប់អារម្មណ៍អំពីសមត្ថភាពយោធានៅក្នុងអវកាស និងថា តើអាវុធប្រភេទណាខ្លះដែលកំពុងត្រូវបានអភិវឌ្ឍ និងប្រើប្រាស់។

មន្ត្រីអាមេរិកបានហៅប្រព័ន្ធនេះថា “on-orbit space-control weapons” ប៉ុន្តែមិនបានបង្ហាញព័ត៌មានលម្អិតជាសាធារណៈថា វាជាអាវុធប្រភេទណា ឬមានសមត្ថភាពបែបណានោះទេ។

តើអាវុធអវកាសអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ?

អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខអវកាសបានលើកឡើងថា “អាវុធអវកាស” មិនចាំបាច់មានន័យថាជាមីស៊ីល ឬអាវុធដែលបំផ្លាញផ្កាយរណបដោយផ្ទាល់នោះទេ។ វាអាចរួមមានបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនប្រភេទ។

១. ប្រព័ន្ធរំខានសញ្ញា

ប្រព័ន្ធ Electronic Warfare អាចត្រូវបានប្រើដើម្បីរំខាន ឬបិទសញ្ញាទំនាក់ទំនងរបស់ផ្កាយរណប។ សមត្ថភាពបែបនេះអាចប៉ះពាល់ដល់ការទំនាក់ទំនង និងប្រព័ន្ធដែលពឹងផ្អែកលើផ្កាយរណប។

២. ឡាស៊ែររំខានឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា

បច្ចេកវិទ្យាឡាស៊ែរអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីធ្វើឱ្យឧបករណ៍ចាប់សញ្ញារបស់ផ្កាយរណបគូប្រជែងមិនអាចប្រើប្រាស់បានជាបណ្តោះអាសន្ន ឬកាត់បន្ថយប្រសិទ្ធភាពរបស់វា។

៣. ផ្កាយរណបដែលអាចចូលទៅជិតវត្ថុផ្សេង

ផ្កាយរណបមួយចំនួនអាចត្រូវបានរចនាឡើងឱ្យអាចធ្វើចលនាចូលទៅជិតផ្កាយរណបផ្សេង ដើម្បីតាមដាន ពិនិត្យ ឬអាចរំខានដល់ប្រតិបត្តិការរបស់វា។

៤. អាវុធបំផ្លាញផ្កាយរណប

បច្ចេកវិទ្យា Anti-Satellite ឬ ASAT អាចប្រើសម្រាប់វាយប្រហារផ្កាយរណប។ ទោះជាយ៉ាងណា មិនមានការបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធដែលអាមេរិកទើបប្រកាសនេះ គឺជាអាវុធ ASAT ដែលមានគោលដៅបំផ្លាញផ្កាយរណបដោយផ្ទាល់នោះទេ។

ហេតុអ្វីផ្កាយរណបមានសារៈសំខាន់ចំពោះយោធា?

ផ្កាយរណបត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការទំនាក់ទំនង ការស៊ើបការណ៍ ការតាមដានសកម្មភាព ការរកឃើញការបាញ់មីស៊ីល និងប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំង។

ដោយសារតែប្រតិបត្តិការយោធាទំនើបពឹងផ្អែកកាន់តែខ្លាំងលើបច្ចេកវិទ្យាអវកាស ការការពារផ្កាយរណបរបស់ខ្លួន និងសមត្ថភាពរំខានប្រព័ន្ធរបស់គូប្រជែង បានក្លាយជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខរបស់មហាអំណាច។

ការព្រួយបារម្ភអំពីសំណល់អវកាស

បញ្ហាមួយដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកជំនាញអវកាសព្រួយបារម្ភ គឺ សំណល់អវកាស (space debris)។

ប្រសិនបើផ្កាយរណបមួយត្រូវបានបំផ្លាញនៅក្នុងគន្លង វាអាចបង្កើតបំណែកជាច្រើនដែលធ្វើដំណើរក្នុងល្បឿនខ្ពស់។ បំណែកទាំងនោះអាចបង្កការគំរាមកំហែងដល់ផ្កាយរណបផ្សេងៗ និងយានអវកាសដែលកំពុងប្រតិបត្តិការ។

ប្រទេសមួយចំនួនធ្លាប់ធ្វើតេស្តអាវុធប្រឆាំងផ្កាយរណប ហើយការធ្វើតេស្តបែបនេះបានបង្កើតសំណល់អវកាសក្នុងគន្លងផែនដី។

តើនេះមានន័យថា “សង្គ្រាមអវកាស” បានចាប់ផ្តើមឬ?

ការប្រកាសរបស់អាមេរិក មិនមានន័យថា សង្គ្រាមអវកាសបានចាប់ផ្តើមនោះទេ។ វាបង្ហាញថា សមត្ថភាពយោធាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអវកាសកំពុងក្លាយជាផ្នែកកាន់តែសំខាន់នៃការរៀបចំការពារជាតិ។

សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងរុស្ស៊ី សុទ្ធតែបានអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពដែលអាចប្រើសម្រាប់ការពារ ឬប្រឆាំងប្រព័ន្ធអវកាសរបស់គូប្រជែង។

ទោះជាយ៉ាងណា ព័ត៌មានលម្អិតអំពីអាវុធដែលអាមេរិកអះអាងថាបានដាក់នៅក្នុងគន្លង នៅមិនទាន់ត្រូវបានបង្ហាញជាសាធារណៈពេញលេញនៅឡើយទេ។

ច្បាប់អន្តរជាតិ និងអាវុធនៅក្នុងអវកាស

ក្រោម Outer Space Treaty ឆ្នាំ 1967 ប្រទេសនានាត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យដាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ឬអាវុធប្រល័យទ្រង់ទ្រាយធំផ្សេងទៀតនៅក្នុងគន្លងជុំវិញផែនដី។

ប៉ុន្តែសន្ធិសញ្ញានេះមិនបានហាមឃាត់អាវុធយោធាគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងអវកាសទេ។ ដូច្នេះ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធរំខានសញ្ញា ឧបករណ៍តាមដាន ឬបច្ចេកវិទ្យាប្រឆាំងផ្កាយរណប នៅតែជាប្រធានបទសំខាន់មួយក្នុងការពិភាក្សាអំពីសន្តិសុខអវកាស។

សរុប

អ្វីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់នៅពេលនេះ គឺ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសថាមាន “space-control weapons” នៅក្នុងគន្លងផែនដី។ ប៉ុន្តែប្រភេទអាវុធ និងសមត្ថភាពជាក់លាក់របស់វា មិនទាន់ត្រូវបានបង្ហាញជាសាធារណៈទាំងស្រុងទេ។

ការវិភាគរបស់អ្នកជំនាញបានលើកឡើងពីលទ្ធភាពដូចជា ប្រព័ន្ធ Electronic Warfare ឡាស៊ែរ ឬផ្កាយរណបដែលអាចប្រើសម្រាប់ប្រតិបត្តិការប្រឆាំងប្រព័ន្ធអវកាស។ ទោះជាយ៉ាងណា ការសន្និដ្ឋានទាំងនេះមិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការអំពីអាវុធដែលអាមេរិកបានដាក់ពង្រាយឡើយ។

ប្រភព BBC News