Bruxism ឬការកិន និងខាំធ្មេញ គឺជាបញ្ហាមួយដែលមនុស្សជាច្រើនអាចជួបប្រទះ ដោយមិនដឹងខ្លួន។ មនុស្សខ្លះកិនធ្មេញនៅពេលភ្ញាក់ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតកិនធ្មេញនៅពេលគេង ដែលគេហៅថា Sleep Bruxism។ ប្រសិនបើកើតឡើងជាញឹកញាប់ ឬមានកម្លាំងខ្លាំង វាអាចបង្កការខូចខាតដល់ធ្មេញ សាច់ដុំថ្គាម និងបង្កការឈឺចាប់នៅតំបន់ក្បាល និងមុខ។
Bruxism គឺជាអ្វី?
Bruxism គឺជាសកម្មភាពដែលមនុស្សម្នាក់ ខាំ ឬកិនធ្មេញដោយមិនបានដឹងខ្លួន។ វាអាចកើតឡើងនៅពេលថ្ងៃ ឬនៅពេលយប់អំឡុងពេលគេង។
ការកិនធ្មេញពេលគេងអាចពិបាកសង្កេតឃើញដោយខ្លួនឯង។ ជាញឹកញាប់ អ្នកនៅជិតខាង ឬសមាជិកគ្រួសារអាចឮសំឡេងកិនធ្មេញនៅពេលយប់។ មនុស្សមួយចំនួនក៏អាចភ្ញាក់ឡើងដោយមានអារម្មណ៍ថា ថ្គាមតឹង ឬឈឺក្បាលនៅពេលព្រឹក។
មូលហេតុនៃការកិនធ្មេញ
មូលហេតុពិតប្រាកដនៃ Bruxism មិនតែងតែអាចកំណត់បានច្បាស់ទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា កត្តាជាច្រើនអាចពាក់ព័ន្ធនឹងការកិនធ្មេញ។
1. ភាពតានតឹង និងការថប់បារម្ភ
Stress និង Anxiety គឺជាកត្តាដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងការកិនធ្មេញ។ នៅពេលមនុស្សមានភាពតានតឹងខ្លាំង សាច់ដុំថ្គាមអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ ឬតឹងជាងធម្មតា ហើយមនុស្សខ្លះអាចខាំធ្មេញដោយមិនដឹងខ្លួន។
2. បញ្ហាដំណេក
ការកិនធ្មេញនៅពេលគេងអាចមានទំនាក់ទំនងជាមួយបញ្ហាដំណេកមួយចំនួន។ ប្រសិនបើអ្នកកិនធ្មេញជាញឹកញាប់ ហើយមានបញ្ហាដំណេកផ្សេងទៀត គួរពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញសុខភាព ដើម្បីវាយតម្លៃមូលហេតុឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
3. ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ និងកត្តាផ្សេងៗ
ការប្រើប្រាស់សារធាតុជំរុញមួយចំនួន របៀបរស់នៅ និងទម្លាប់មុនចូលគេង ក៏អាចពាក់ព័ន្ធនឹងការកិនធ្មេញនៅមនុស្សមួយចំនួនផងដែរ។
រោគសញ្ញានៃ Bruxism
មនុស្សដែលមាន Bruxism អាចមានរោគសញ្ញាផ្សេងៗគ្នា។ រោគសញ្ញាដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍រួមមាន៖
- ឈឺ ឬតឹងសាច់ដុំថ្គាម
- ឈឺក្បាល ជាពិសេសនៅពេលភ្ញាក់ពីគេង
- ឈឺតំបន់មុខ ឬជុំវិញត្រចៀក
- ធ្មេញសឹក ឬបាក់/ប្រេះ
- ធ្មេញមានភាពងាយប្រតិកម្មចំពោះក្តៅ និងត្រជាក់
- ឈឺធ្មេញដោយមិនដឹងមូលហេតុច្បាស់
- សំឡេងកិនធ្មេញនៅពេលគេង
- មានអារម្មណ៍ថាថ្គាមតឹងនៅពេលព្រឹក
ប្រសិនបើអ្នក ឬសមាជិកគ្រួសាររបស់អ្នកសង្កេតឃើញរោគសញ្ញាទាំងនេះ គួរទៅពិនិត្យជាមួយទន្តបណ្ឌិត ដើម្បីកំណត់ថាតើមានការខូចខាតដល់ធ្មេញឬអត់។
Bruxism អាចប៉ះពាល់ដល់ធ្មេញយ៉ាងដូចម្តេច?
ការកិនធ្មេញម្តងម្កាលប្រហែលជាមិនបង្កបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរទេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការកិន ឬខាំធ្មេញកើតឡើងញឹកញាប់ និងមានកម្លាំងខ្លាំង វាអាចធ្វើឱ្យផ្ទៃធ្មេញសឹកបន្តិចម្តងៗ។
ក្នុងករណីធ្ងន់ ធ្មេញអាចប្រេះ បាក់ ឬមានភាពងាយប្រតិកម្ម។ កម្លាំងដែលដាក់លើធ្មេញជាបន្តបន្ទាប់ក៏អាចធ្វើឱ្យសាច់ដុំថ្គាមឈឺ និងតឹង ហើយអាចប៉ះពាល់ដល់សន្លាក់ថ្គាមផងដែរ។
តើ Bruxism អាចព្យាបាលបានទេ?
ការព្យាបាល Bruxism អាស្រ័យលើមូលហេតុ និងភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់បញ្ហា។ ទន្តបណ្ឌិតអាចពិនិត្យសភាពធ្មេញ និងថ្គាម ហើយណែនាំវិធីសមស្រប។
វិធីមួយដែលអាចត្រូវបានណែនាំសម្រាប់អ្នកដែលកិនធ្មេញពេលគេង គឺ Mouth Guard ឬឧបករណ៍ការពារធ្មេញ។ ឧបករណ៍នេះអាចជួយការពារផ្ទៃធ្មេញពីការប៉ះទង្គិច និងការសឹកដោយសារការកិនធ្មេញ។
ក្នុងករណីដែលភាពតានតឹង ឬការថប់បារម្ភជាកត្តាពាក់ព័ន្ធ ការគ្រប់គ្រង Stress ក៏អាចមានប្រយោជន៍។ ឧទាហរណ៍ អាចព្យាយាមធ្វើលំហាត់សម្រាក ដកដង្ហើមយឺតៗ រៀបចំពេលគេងឱ្យទៀងទាត់ និងរកវិធីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។
វិធីកាត់បន្ថយការកិនធ្មេញ
មានវិធីមួយចំនួនដែលអាចជួយគ្រប់គ្រងបញ្ហាបាន ប៉ុន្តែមិនគួរជំនួសការពិនិត្យពីអ្នកជំនាញឡើយ។
រក្សាអនាម័យមាត់ល្អ៖ ដុសធ្មេញយ៉ាងហោចណាស់ពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ និងសម្អាតចន្លោះធ្មេញជាប្រចាំ។
គ្រប់គ្រងភាពតានតឹង៖ សាកល្បងសមាធិ ការដកដង្ហើមជ្រៅៗ ការហាត់ប្រាណសមស្រប ឬសកម្មភាពដែលជួយឱ្យរាងកាយ និងចិត្តសម្រាក។
រក្សាទម្លាប់គេងល្អ៖ ចូលគេង និងភ្ញាក់នៅពេលប្រហាក់ប្រហែលគ្នាជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយបង្កើតបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់សម្រាប់ការគេង។
ពិនិត្យធ្មេញជាប្រចាំ៖ ការពិនិត្យជាមួយទន្តបណ្ឌិតអាចជួយរកឃើញការសឹក ឬការខូចខាតធ្មេញនៅដំណាក់កាលដំបូង។
តើពេលណាគួរទៅជួបទន្តបណ្ឌិត?
ប្រសិនបើអ្នកមានការឈឺថ្គាម ឈឺធ្មេញ ធ្មេញប្រេះ ឬសឹកខ្លាំង ឬមានអ្នកប្រាប់ថាអ្នកកិនធ្មេញនៅពេលគេង គួររៀបចំពេលពិនិត្យជាមួយទន្តបណ្ឌិត។
ជាពិសេស ប្រសិនបើរោគសញ្ញាកើតឡើងជាប្រចាំ ឬកាន់តែធ្ងន់ទៅៗ កុំគួរមើលរំលង។ ការរកឃើញបញ្ហាឆាប់អាចជួយកាត់បន្ថយការខូចខាតធ្មេញ និងការឈឺចាប់រយៈពេលវែង។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
Bruxism ឬការកិនធ្មេញ គឺជាបញ្ហាដែលអាចកើតឡើងដោយមិនដឹងខ្លួន ជាពិសេសនៅពេលគេង។ ភាពតានតឹង បញ្ហាដំណេក និងកត្តាផ្សេងៗអាចពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ។ ប្រសិនបើកិនធ្មេញខ្លាំង ឬកើតឡើងជាញឹកញាប់ វាអាចបង្កការសឹក ប្រេះ ឬខូចធ្មេញ ព្រមទាំងការឈឺចាប់នៅថ្គាម និងក្បាល។
ការយកចិត្តទុកដាក់លើរោគសញ្ញា ការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹង ការរក្សាទម្លាប់គេងល្អ និងការពិនិត្យធ្មេញជាប្រចាំ អាចជួយគ្រប់គ្រងបញ្ហាបាន។ ប្រសិនបើសង្ស័យថាខ្លួនមាន Bruxism គួរពិគ្រោះជាមួយទន្តបណ្ឌិត ដើម្បីទទួលបានការវាយតម្លៃ និងការណែនាំដែលសមស្របនឹងស្ថានភាពរបស់អ្នក។
ប្រភព BBC