NASA បានបាញ់បង្ហោះ Nancy Grace Roman Space Telescope ទៅកាន់អវកាសដោយជោគជ័យពីរដ្ឋ Florida សហរដ្ឋអាមេរិក។ កែវយឺតអវកាសជំនាន់ថ្មីនេះនឹងសិក្សា Dark Energy, Dark Matter, Exoplanets និងការវិវត្តរបស់ចក្រវាល ដោយស្ទង់មើលផ្ទៃមេឃក្នុងទំហំធំជាងមុន។
NASA បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្មអវកាសដ៏សំខាន់មួយទៀត បន្ទាប់ពី Nancy Grace Roman Space Telescope ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះដោយជោគជ័យនៅព្រឹកថ្ងៃទី 30 ខែសីហា ឆ្នាំ 2026។ ការបាញ់បង្ហោះនេះបានកើតឡើងពី Launch Complex 39A នៅ Kennedy Space Center ក្នុងរដ្ឋ Florida ដោយប្រើរ៉ុក្កែត Falcon Heavy របស់ SpaceX។
យោងតាម NASA ការបាញ់បង្ហោះបានកើតឡើងនៅម៉ោង 7:26 ព្រឹក តាមម៉ោង Eastern Daylight Time ហើយ Roman បានបំបែកចេញពីដំណាក់កាលទីពីររបស់រ៉ុក្កែតនៅម៉ោង 7:57 ព្រឹក។ បន្ទាប់ពីនោះ កែវយឺតបានចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរដោយខ្លួនឯងទៅកាន់ទីតាំងប្រតិបត្តិការនៅជិត Sun-Earth Lagrange Point 2 ឬ L2 ដែលមានចម្ងាយប្រហែលមួយលានម៉ាយពីផែនដី។
ការបាញ់បង្ហោះនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជំហានសំខាន់សម្រាប់វិស័យតារាសាស្ត្រ ព្រោះ Roman Space Telescope មិនមែនគ្រាន់តែជាកែវយឺតសម្រាប់ថតរូបអវកាសនោះទេ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីឆ្លើយសំណួរធំៗមួយចំនួនអំពីរបៀបដែលចក្រវាលកើតឡើង របៀបដែលវាវិវត្ត និងអ្វីដែលអាចកំណត់អនាគតរបស់វា។
NASA Roman Space Telescope ជាអ្វី?
Nancy Grace Roman Space Telescope គឺជាកែវយឺតអវកាសជំនាន់ថ្មីរបស់ NASA ដែលផ្តោតលើការសិក្សា astrophysics និង cosmology។ NASA ចាត់ទុកវាជាបេសកកម្ម flagship ដែលមានសមត្ថភាពស្ទង់មើលផ្ទៃមេឃយ៉ាងទូលំទូលាយ។
ខុសពីកែវយឺតមួយចំនួនដែលផ្តោតខ្លាំងលើវត្ថុអវកាសជាក់លាក់ Roman ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីមើលតំបន់មេឃធំៗ និងប្រមូលទិន្នន័យពីផ្កាយ កាឡាក់ស៊ី និងវត្ថុអវកាសជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។
NASA រំពឹងថា Roman នឹងជួយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាពី Dark Energy, Dark Matter, Exoplanets និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀតក្នុងវិស័យតារាសាស្ត្រ។ ការស្ទង់មើលរបស់វានឹងអាចគាំទ្រការស្រាវជ្រាវចាប់ពីផ្កាយ និងប្រហោងខ្មៅ រហូតដល់រចនាសម្ព័ន្ធ និងការវិវត្តរបស់ចក្រវាល។
ហេតុអ្វីបានជា NASA ត្រូវការកែវយឺតថ្មី?
មនុស្សអាចសួរថា NASA មាន Hubble Space Telescope និង James Webb Space Telescope រួចហើយ ហេតុអ្វីត្រូវបង្កើត Roman បន្ថែមទៀត?
ចម្លើយគឺ កែវយឺតនីមួយៗមានសមត្ថភាព និងគោលដៅខុសៗគ្នា។
Hubble បានផ្តល់រូបភាព និងទិន្នន័យសំខាន់ៗអំពីចក្រវាលអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ James Webb Space Telescope មានសមត្ថភាពខ្លាំងក្នុងការសង្កេតពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ និងអាចសិក្សាវត្ថុអវកាសដ៏ឆ្ងាយក្នុងកម្រិតលម្អិតខ្ពស់។
ចំណែក Roman មានទស្សនវិស័យធំជាងក្នុងការស្ទង់មើលផ្ទៃមេឃ។ NASA ប្រៀបធៀប Roman និង Webb ដូចជាកែវថតដែលមួយមានទិដ្ឋភាពទូលំទូលាយ និងមួយទៀតអាចពង្រីកមើលវត្ថុជាក់លាក់បានលម្អិត។ Roman អាចស្វែងរកវត្ថុ ឬបាតុភូតដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ហើយ Webb អាចតាមដានវត្ថុទាំងនោះដើម្បីសិក្សាលម្អិតបន្ថែម។
Roman នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ L2
បន្ទាប់ពីបាញ់បង្ហោះ Roman មិនបានឈប់នៅជុំវិញផែនដីទេ។ វាកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដែលមានឈ្មោះថា Sun-Earth Lagrange Point 2 ឬ L2។
L2 ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 1.5 លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី។ ទីតាំងនេះត្រូវបានជ្រើសរើសដោយសារវាផ្តល់លក្ខខណ្ឌល្អសម្រាប់កែវយឺតក្នុងការសង្កេតចក្រវាល។
NASA បញ្ជាក់ថា Roman នឹងធ្វើដំណើរប្រហែលមួយលានម៉ាយពីផែនដីទៅកាន់តំបន់ L2 ហើយនឹងចំណាយពេលប្រហែលបីខែសម្រាប់ដំណើរទៅកាន់ទីតាំងចុងក្រោយ និងការរៀបចំប្រព័ន្ធ។
ការដាក់ Roman នៅទីតាំងឆ្ងាយពីផែនដីបែបនេះ មានន័យថា NASA ត្រូវតាមដានប្រព័ន្ធរបស់វាពីចម្ងាយ។ កែវយឺតត្រូវតែដំណើរការបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដោយសារវាមិនអាចឱ្យវិស្វករឡើងទៅជួសជុលដោយផ្ទាល់បានដូចឧបករណ៍នៅលើផែនដីទេ។
Dark Energy គឺជាអាថ៌កំបាំងដ៏ធំមួយ
គោលដៅសំខាន់បំផុតមួយរបស់ Roman គឺការសិក្សា Dark Energy ឬថាមពលងងឹត។
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានដឹងថា ចក្រវាលកំពុងពង្រីក។ ប៉ុន្តែការសង្កេតបានបង្ហាញថា ការពង្រីករបស់ចក្រវាលមិនមែនកំពុងថយចុះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាហាក់ដូចជាកំពុងកើនល្បឿន។
ដើម្បីពិពណ៌នាអំពីអ្វីដែលអាចជំរុញការពង្រីកនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានប្រើពាក្យ Dark Energy។
បញ្ហាគឺ មនុស្សមិនទាន់ដឹងថា Dark Energy ជាអ្វីពិតប្រាកដទេ។
វាមិនមែនជាអ្វីដែលយើងអាចមើលឃើញដោយផ្ទាល់តាមរយៈកែវយឺតនោះទេ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រត្រូវសិក្សាឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើការវិវត្តរបស់ចក្រវាល។
Roman នឹងជួយសង្កេតកាឡាក់ស៊ី និងវត្ថុអវកាសចំនួនយ៉ាងច្រើន ដើម្បីវាស់វែងការពង្រីករបស់ចក្រវាល និងសិក្សាថាតើការពង្រីកនេះបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងដូចម្តេចក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចក្រវាល។
Dark Matter និងរចនាសម្ព័ន្ធចក្រវាល
Dark Matter ឬសារធាតុងងឹត គឺជាអាថ៌កំបាំងមួយទៀតដែល Roman នឹងសិក្សា។
Dark Matter មិនបញ្ចេញពន្លឺដែលមនុស្សអាចមើលឃើញដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថាវាមានឥទ្ធិពលទំនាញយ៉ាងសំខាន់លើកាឡាក់ស៊ី និងរចនាសម្ព័ន្ធធំៗនៅក្នុងចក្រវាល។
វិធីមួយដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចសិក្សា Dark Matter គឺតាមរយៈឥទ្ធិពលរបស់ទំនាញលើពន្លឺ។
នៅពេលពន្លឺពីកាឡាក់ស៊ីឆ្ងាយធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ដែលមានម៉ាសធំ ទំនាញអាចបង្វែរផ្លូវពន្លឺ។ បាតុភូតនេះត្រូវបានគេហៅថា gravitational lensing។
Roman នឹងប្រើការសង្កេតទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីសិក្សាបាតុភូតនេះ និងបង្កើតផែនទីនៃរចនាសម្ព័ន្ធចក្រវាល។ ទិន្នន័យទាំងនេះអាចជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រយល់ពីរបៀបដែល Dark Matter ត្រូវបានចែកចាយ និងតួនាទីរបស់វាក្នុងការបង្កើតកាឡាក់ស៊ី។
Roman នឹងស្វែងរក Exoplanets
ក្រៅពី Dark Energy និង Dark Matter Roman ក៏មានគោលដៅសំខាន់ក្នុងការស្វែងរក Exoplanets។
Exoplanets គឺជាភពដែលវិលជុំវិញផ្កាយផ្សេងក្រៅពីព្រះអាទិត្យរបស់យើង។
មនុស្សជាតិបានរកឃើញ Exoplanets ជាច្រើនរួចមកហើយ ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថា មានភពជាច្រើនទៀតនៅក្នុង Milky Way ដែលមិនទាន់ត្រូវបានរកឃើញ។
Roman នឹងប្រើវិធីសាស្ត្រមួយដែលមានឈ្មោះថា gravitational microlensing។ វិធីសាស្ត្រនេះអាចរកឃើញការប្រែប្រួលតូចៗនៃពន្លឺនៅពេលផ្កាយ និងភពរបស់វាឆ្លងកាត់តំបន់មួយដែលមានឥទ្ធិពលទំនាញលើពន្លឺពីវត្ថុដែលនៅខាងក្រោយ។
NASA រំពឹងថា Roman អាចជួយរកឃើញ Exoplanets ថ្មីៗប្រហែល 100,000 ក្នុងអំឡុងការស្ទង់មើលរបស់វា។
ការរកឃើញទាំងនេះអាចផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់អំពីចំនួន និងប្រភេទប្រព័ន្ធភពដែលមាននៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីរបស់យើង។
Roman មាន Wide Field Instrument
ឧបករណ៍សំខាន់មួយរបស់ Roman គឺ Wide Field Instrument ឬ WFI។
វាជាកាមេរ៉ាអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដដែលមានសមត្ថភាពប្រមូលព័ត៌មានពីតំបន់មេឃធំៗ។ NASA បញ្ជាក់ថា WFI មានទំហំ 300-megapixel និងត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ការស្ទង់មើលចក្រវាលក្នុងទំហំធំ។
ពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការសង្កេតវត្ថុអវកាសដែលពន្លឺរបស់វាត្រូវបានបង្វែរដោយធូលី ឬវត្ថុផ្សេងៗក្នុងលំហ។
ដោយសារពន្លឺពីកាឡាក់ស៊ីឆ្ងាយអាចធ្វើដំណើររាប់ពាន់លានឆ្នាំមុនពេលមកដល់កែវយឺត Roman ការសង្កេតរបស់វាអាចជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមើលទៅក្នុងអតីតកាលរបស់ចក្រវាល។
Coronagraph Instrument មានតួនាទីពិសេស
Roman ក៏មាន Coronagraph Instrument ដែលជាឧបករណ៍សម្រាប់សាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាទប់ស្កាត់ពន្លឺពីផ្កាយ។
បញ្ហាធំបំផុតមួយក្នុងការសង្កេត Exoplanets គឺផ្កាយមេរបស់វាភ្លឺខ្លាំងណាស់។ ពន្លឺរបស់ផ្កាយអាចធ្វើឱ្យពន្លឺខ្សោយពីភពនៅជិតវាពិបាកមើលឃើញ។
Coronagraph អាចជួយកាត់បន្ថយពន្លឺរបស់ផ្កាយ ដើម្បីឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចសិក្សាវត្ថុដែលនៅជុំវិញផ្កាយបាន។
NASA និយាយថា Coronagraph របស់ Roman នឹងជួយសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីសម្រាប់ការសង្កេតភពដែលមានពន្លឺខ្សោយជាងផ្កាយមេរបស់វាខ្លាំងណាស់។
បច្ចេកវិទ្យាបែបនេះអាចមានប្រយោជន៍សម្រាប់បេសកកម្មអវកាសជំនាន់ក្រោយដែលចង់សិក្សាភពដែលមានលក្ខខណ្ឌអាចស្រដៀងផែនដី។
Roman អាចស្ទង់មើលមេឃបានលឿន និងធំ
ចំណុចខ្លាំងមួយរបស់ Roman គឺវាអាចមើលតំបន់មេឃធំជាង Hubble ក្នុងពេលតែមួយ។
NASA បញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 5 ឆ្នាំនៃការសង្កេត Roman គ្រោងនឹងថតផ្ទៃមេឃច្រើនជាង Hubble បានគ្របដណ្តប់ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 30 ឆ្នាំយ៉ាងច្រើន។ រូបភាពរបស់ Roman មានភាពច្បាស់លាស់ខ្ពស់ ហើយ Field of View របស់វាធំជាងកាមេរ៉ារបស់ Hubble ប្រហែល 100 ដង។
នេះមានន័យថា Roman អាចធ្វើការស្ទង់មើលទ្រង់ទ្រាយធំបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ការស្ទង់មើលធំបែបនេះអាចជួយរកឃើញកាឡាក់ស៊ីរាប់ពាន់លាន និងបាតុភូតអវកាសដែលកើតឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លី។
Roman និង James Webb អាចធ្វើការរួមគ្នា
ការមកដល់របស់ Roman មិនមានន័យថា James Webb នឹងលែងមានសារៈសំខាន់នោះទេ។
ផ្ទុយទៅវិញ កែវយឺតទាំងពីរអាចធ្វើការរួមគ្នាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
Roman អាចស្ទង់មើលផ្ទៃមេឃធំៗ ដើម្បីរកឃើញវត្ថុ ឬបាតុភូតដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ បន្ទាប់មក James Webb អាចផ្តោតលើវត្ថុជាក់លាក់មួយ ដើម្បីសិក្សាវាឱ្យបានលម្អិត។
ការរួមបញ្ចូលទិន្នន័យពី Roman និង Webb អាចផ្តល់រូបភាពកាន់តែពេញលេញអំពីកាឡាក់ស៊ីដំបូងៗ ប្រហោងខ្មៅ និង Exoplanets។
NASA បានពិពណ៌នាការងាររបស់កែវយឺតទាំងពីរថា មានលក្ខណៈបំពេញគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយ Roman មានទិដ្ឋភាពទូលំទូលាយ ខណៈ Webb អាចផ្តល់ការសង្កេតលម្អិតលើវត្ថុដែលបានជ្រើសរើស។
Roman អាចរកឃើញអ្វីដែលមិនបានរំពឹងទុក
វិទ្យាសាស្ត្រអវកាសមិនតែងតែអាចព្យាករណ៍បានថា នឹងរកឃើញអ្វីទាំងអស់នោះទេ។
នៅពេល Roman ស្ទង់មើលផ្ទៃមេឃធំៗ វាអាចរកឃើញវត្ថុអវកាស ឬបាតុភូតដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនបានរំពឹងទុក។
វាអាចជាផ្កាយដែលមានការផ្លាស់ប្តូរពន្លឺ ការផ្ទុះផ្កាយ កាឡាក់ស៊ីចម្ងាយឆ្ងាយ ប្រហោងខ្មៅ ឬបាតុភូតថ្មីដែលមិនទាន់ត្រូវបានពិពណ៌នា។
ការរកឃើញដែលមិនបានរំពឹងទុកអាចមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះវាអាចបង្កើតសំណួរថ្មីសម្រាប់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ។
ជាច្រើនដងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រ ការរកឃើញដ៏សំខាន់បានកើតឡើងពីការសង្កេតអ្វីមួយដែលមនុស្សមិនបានរំពឹងទុកជាមុន។
Roman អាចជួយយល់ពីប្រវត្តិចក្រវាល
ពន្លឺមិនធ្វើដំណើរភ្លាមៗទេ។ វាត្រូវការពេលវេលាដើម្បីធ្វើដំណើរពីកាឡាក់ស៊ីឆ្ងាយៗមកដល់ផែនដី។
ដោយសារតែហេតុនេះ នៅពេល Roman សង្កេតកាឡាក់ស៊ីដែលស្ថិតនៅចម្ងាយរាប់ពាន់លានឆ្នាំពន្លឺ វាកំពុងមើលពន្លឺដែលបានចាកចេញពីកាឡាក់ស៊ីនោះនៅក្នុងអតីតកាល។
ការសង្កេតកាឡាក់ស៊ីក្នុងចម្ងាយខុសៗគ្នាអាចជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របង្កើតរូបភាពអំពីការវិវត្តរបស់ចក្រវាល។
ពួកគេអាចប្រៀបធៀបកាឡាក់ស៊ីនៅសម័យដើមជាមួយកាឡាក់ស៊ីនៅសម័យក្រោយ ដើម្បីសិក្សាថា រចនាសម្ព័ន្ធរបស់វាបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងដូចម្តេច។
បេសកកម្ម Roman អាចផ្លាស់ប្តូរចំណេះដឹងរបស់មនុស្ស
ប្រសិនបើ Roman អាចផ្តល់ទិន្នន័យថ្មីអំពី Dark Energy វាអាចជួយឱ្យមនុស្សយល់កាន់តែច្បាស់ពីអនាគតរបស់ចក្រវាល។
ប្រសិនបើវាផ្តល់ផែនទីលម្អិតជាងមុនអំពី Dark Matter វាអាចជួយពន្យល់ថា ហេតុអ្វីបានជាកាឡាក់ស៊ី និងរចនាសម្ព័ន្ធធំៗមានទម្រង់ដូចបច្ចុប្បន្ន។
ប្រសិនបើ Roman រកឃើញ Exoplanets ច្រើនជាងការរំពឹងទុក វាអាចផ្តល់ព័ត៌មានថ្មីអំពីចំនួនប្រព័ន្ធភពនៅក្នុង Milky Way។
ហើយប្រសិនបើវារកឃើញបាតុភូតថ្មីដែលមិនទាន់មាននៅក្នុងទ្រឹស្តីបច្ចុប្បន្ន វាអាចនាំឱ្យមានការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រជំនាន់ថ្មី។
អ្វីដែលនឹងកើតឡើងបន្ទាប់ពីការបាញ់បង្ហោះ?
ការបាញ់បង្ហោះដោយជោគជ័យមិនមានន័យថា Roman ចាប់ផ្តើមសង្កេតចក្រវាលភ្លាមៗទេ។
បន្ទាប់ពីបំបែកចេញពីរ៉ុក្កែត Roman ត្រូវបន្តធ្វើដំណើរទៅកាន់ L2។ NASA និងក្រុមវិស្វករនឹងតាមដានប្រព័ន្ធរបស់វា និងធ្វើឱ្យប្រាកដថាឧបករណ៍សំខាន់ៗដំណើរការត្រឹមត្រូវ។
កែវយឺតនឹងត្រូវដាក់ពង្រីក និងរៀបចំប្រព័ន្ធផ្សេងៗនៅក្នុងអវកាស។ បន្ទាប់ពីទៅដល់ទីតាំងប្រតិបត្តិការ វានឹងមានដំណាក់កាលត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើឱ្យឧបករណ៍មានស្ថេរភាព មុនពេលចាប់ផ្តើមការសង្កេតវិទ្យាសាស្ត្រពេញលេញ។
នេះជាដំណើរការសំខាន់ ព្រោះរាល់ប្រព័ន្ធត្រូវតែដំណើរការបានត្រឹមត្រូវ មុនពេល NASA ចាប់ផ្តើមប្រមូលទិន្នន័យក្នុងបរិមាណដ៏ធំ។
បេសកកម្មនេះមានន័យយ៉ាងដូចម្តេចសម្រាប់មនុស្សជាតិ?
ការស្វែងរកចក្រវាលគឺជាផ្នែកមួយនៃការចង់ដឹងរបស់មនុស្សជាតិអំពីទីកន្លែងដែលយើងរស់នៅ។
មនុស្សបានសង្កេតផ្កាយនៅលើមេឃអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបានធ្វើឱ្យយើងអាចមើលឃើញចក្រវាលក្នុងកម្រិតដែលមនុស្សជំនាន់មុនមិនអាចស្រមៃដល់។
Roman Space Telescope គឺជាជំហានថ្មីមួយក្នុងដំណើរនេះ។
វានឹងមិនត្រឹមតែសិក្សាអ្វីដែលមាននៅក្នុងចក្រវាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចជួយឱ្យយើងយល់ពីរបៀបដែលចក្រវាលបានក្លាយជារូបរាងដូចសព្វថ្ងៃ និងតើវាអាចវិវត្តទៅជាយ៉ាងណានៅពេលអនាគត។
ការរំពឹងទុកពីការរកឃើញថ្មី
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជុំវិញពិភពលោកកំពុងរង់ចាំទិន្នន័យពី Roman Space Telescope ដោយការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។ ទិន្នន័យថ្មីអាចជួយបង្កើនការយល់ដឹងអំពីលំហ ផ្កាយ កាឡាក់ស៊ី ភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ និងប្រវត្តិដ៏យូររបស់ចក្រវាល។ ការរកឃើញនាពេលខាងមុខអាចក្លាយជាចំណុចសំខាន់មួយសម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រអវកាសសម័យទំនើប។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការបាញ់បង្ហោះ NASA Roman Space Telescope នៅថ្ងៃទី 30 ខែសីហា ឆ្នាំ 2026 គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយសម្រាប់ការរុករកអវកាស។ Roman បានចាប់ផ្តើមដំណើរទៅកាន់ L2 បន្ទាប់ពីបាញ់បង្ហោះដោយ Falcon Heavy ពី Kennedy Space Center ក្នុងរដ្ឋ Florida។
កែវយឺតនេះមានគោលដៅសិក្សាអាថ៌កំបាំងធំៗរបស់ចក្រវាល ដូចជា Dark Energy, Dark Matter និង Exoplanets។ វាក៏នឹងសិក្សាកាឡាក់ស៊ី ផ្កាយ ប្រហោងខ្មៅ និងបាតុភូតអវកាសជាច្រើនទៀត។
អ្វីដែលធ្វើឱ្យ Roman មានសារៈសំខាន់ គឺសមត្ថភាពក្នុងការស្ទង់មើលផ្ទៃមេឃធំៗក្នុងពេលតែមួយ។ វាអាចបង្កើតទិន្នន័យចំនួនដ៏ច្រើន និងជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាចក្រវាលក្នុងទំហំធំជាងមុន។
Roman ក៏អាចធ្វើការរួមគ្នាជាមួយ Hubble និង James Webb ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានដែលបំពេញគ្នាទៅវិញទៅមក។ Roman អាចរកឃើញវត្ថុ ឬបាតុភូតដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ក្នុងផ្ទៃមេឃធំៗ ខណៈកែវយឺតផ្សេងទៀតអាចផ្តោតលើវត្ថុជាក់លាក់ ដើម្បីសិក្សាវាឱ្យបានលម្អិត។
បេសកកម្មនេះអាចជួយឱ្យមនុស្សស្វែងរកចម្លើយចំពោះសំណួរដ៏ធំៗ ដូចជា តើ Dark Energy ជាអ្វី? តើ Dark Matter មានតួនាទីយ៉ាងដូចម្តេច? តើមានភពប៉ុន្មាននៅក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ? ហើយតើចក្រវាលបានវិវត្តពីអតីតកាលមកដល់បច្ចុប្បន្នយ៉ាងដូចម្តេច?
ចម្លើយពី Roman អាចផ្លាស់ប្តូរការយល់ដឹងរបស់មនុស្សអំពីចក្រវាល។ ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យរំភើបបំផុត គឺយើងមិនទាន់ដឹងថា កែវយឺតថ្មីនេះនឹងរកឃើញអ្វីខ្លះនៅពេលវាចាប់ផ្តើមបេសកកម្មវិទ្យាសាស្ត្រពេញលេញ។
NASA Roman Space Telescope បានចាប់ផ្តើមដំណើររបស់វាហើយ ហើយភ្នែករបស់មនុស្សជាតិកំពុងត្រៀមមើលទៅកាន់អាថ៌កំបាំងដ៏ជ្រៅបំផុតនៃចក្រវាល។