ការធ្វើតេស្តឈាមក្នុងពេលទៅពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំ អាចមិនត្រឹមតែជួយឱ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យមើលស្ថានភាពសុខភាពទូទៅប៉ុណ្ណោះទេ។ ការស្រាវជ្រាវថ្មីមួយបានបង្ហាញថា សញ្ញាមួយចំនួនដែលមាននៅក្នុងលទ្ធផលតេស្តឈាម អាចផ្តល់តម្រុយអំពី ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ (colorectal cancer) ជាពិសេសចំពោះមនុស្សដែលអាចកើតជំងឺនេះនៅវ័យក្មេង។
ការរកឃើញនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ករណីមហារីកពោះវៀនធំក្នុងមនុស្សវ័យក្មេងបានក្លាយជាបញ្ហាសុខភាពដែលអ្នកជំនាញកំពុងយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំង។
តើមហារីកពោះវៀនធំជាអ្វី?
មហារីកពោះវៀនធំ គឺជាជំងឺមហារីកដែលចាប់ផ្តើមកើតឡើងនៅក្នុងពោះវៀនធំ ឬផ្នែកចុងក្រោយនៃប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ជំងឺនេះអាចចាប់ផ្តើមពីកោសិកាដែលលូតលាស់ខុសប្រក្រតី ហើយក្នុងករណីខ្លះអាចវិវត្តទៅជាដុំសាច់មហារីក។
មហារីកពោះវៀនធំត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាជំងឺដែលជួបច្រើននៅមនុស្សវ័យចំណាស់ ប៉ុន្តែការកើនឡើងនៃករណីក្នុងមនុស្សវ័យក្មេងបានធ្វើឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវព្យាយាមស្វែងរកវិធីថ្មីៗ ដើម្បីកំណត់អ្នកដែលមានហានិភ័យឱ្យបានឆាប់ជាងមុន។
តើតេស្តឈាមអាចប្រាប់ថាអ្នកនឹងកើតមហារីកឬ?
ចំណុចនេះគួរឱ្យយល់ឱ្យបានច្បាស់៖ តេស្តឈាមធម្មតាមិនអាចប្រាប់ថាមនុស្សម្នាក់នឹងកើតមហារីកពោះវៀនធំជាក់លាក់ទេ។
អ្វីដែលការស្រាវជ្រាវកំពុងស្វែងរក គឺការមើលលំនាំ ឬការផ្លាស់ប្តូរនៃសូចនាករមួយចំនួនក្នុងឈាម ដែលអាចមានទំនាក់ទំនងជាមួយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក។
ឧទាហរណ៍ លទ្ធផលតេស្តឈាមអាចបង្ហាញពីស្ថានភាពមួយចំនួនដែលទាក់ទងនឹងការរលាក ការរំលាយអាហារ ឬការផ្លាស់ប្តូរផ្នែកជីវសាស្ត្រផ្សេងៗ។ នៅពេលអ្នកស្រាវជ្រាវយកទិន្នន័យពីមនុស្សមួយចំនួនធំមកវិភាគ ពួកគេអាចរកឃើញថា លំនាំមួយចំនួនអាចទាក់ទងជាមួយហានិភ័យមហារីកខ្ពស់ជាងមនុស្សទូទៅ។
ដូច្នេះ វាគួរត្រូវបានយល់ថា ជា សញ្ញាព្រមាន ឬឧបករណ៍សម្រាប់វាយតម្លៃហានិភ័យ មិនមែនជាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមហារីកឡើយ។
ហេតុអ្វីការរកឃើញនេះមានសារៈសំខាន់ចំពោះមនុស្សវ័យក្មេង?
បញ្ហាមួយដែលធ្វើឱ្យមហារីកពោះវៀនធំនៅវ័យក្មេងមានការព្រួយបារម្ភ គឺមនុស្សវ័យក្មេងមួយចំនួនអាចមិនគិតថារោគសញ្ញាដែលពួកគេមានទាក់ទងនឹងជំងឺមហារីក។
រោគសញ្ញាដូចជា ឈឺពោះ ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់បន្ទោរបង់ ឈាមក្នុងលាមក ឬការស្រកទម្ងន់ដែលមិនដឹងមូលហេតុ អាចត្រូវបានមើលរំលង ឬយល់ថាជាបញ្ហារំលាយអាហារធម្មតា។
ប្រសិនបើនៅថ្ងៃអនាគត អ្នកជំនាញអាចប្រើទិន្នន័យពីតេស្តឈាមធម្មតា ដើម្បីកំណត់មនុស្សដែលមានហានិភ័យខ្ពស់បាន នោះវាអាចជួយឱ្យមនុស្សមួយចំនួនទទួលបានការពិនិត្យបន្ថែមលឿនជាងមុន។
ការរកឃើញជំងឺនៅដំណាក់កាលដំបូង ជាទូទៅមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការព្យាបាល និងការគ្រប់គ្រងជំងឺមហារីក។
តើអ្នកណាខ្លះគួរប្រុងប្រយ័ត្ន?
ហានិភ័យនៃមហារីកពោះវៀនធំអាចពាក់ព័ន្ធនឹងកត្តាជាច្រើន។ ក្នុងចំណោមនោះ មានប្រវត្តិគ្រួសារមានជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ ឬជំងឺពោះវៀនមួយចំនួន របៀបរស់នៅ អាហារ ការធាត់ កង្វះសកម្មភាពរាងកាយ និងកត្តាផ្សេងៗទៀត។
ទោះជាយ៉ាងណា មនុស្សដែលមិនមានកត្តាហានិភ័យទាំងនេះក៏មិនមានន័យថាមិនអាចកើតជំងឺបានឡើយ។
ហេតុនេះហើយ ការយកចិត្តទុកដាក់លើរោគសញ្ញាមិនធម្មតា និងការពិនិត្យសុខភាពតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យនៅតែមានសារៈសំខាន់។
រោគសញ្ញាដែលមិនគួរមើលរំលង
មនុស្សគួរទាក់ទងអ្នកជំនាញសុខភាព ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាដែលបន្តកើតឡើង ឬមិនអាចពន្យល់បាន ដូចជា៖
- មានឈាមក្នុងលាមក
- ទម្លាប់បន្ទោរបង់ប្រែប្រួលជាប់លាប់
- រាគ ឬទល់លាមកដែលបន្តយូរ
- ឈឺពោះ ឬពោះហើមជាប់ៗ
- ស្រកទម្ងន់ដោយមិនបានចង់ស្រក
- អស់កម្លាំងខ្លាំងដោយមិនដឹងមូលហេតុ
- មានអារម្មណ៍ថាបន្ទោរបង់មិនអស់
រោគសញ្ញាទាំងនេះមិនមែនសុទ្ធតែបញ្ជាក់ថាជាមហារីកពោះវៀនធំនោះទេ។ វាអាចបណ្តាលមកពីជំងឺ ឬស្ថានភាពសុខភាពផ្សេងៗជាច្រើន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើរោគសញ្ញាបន្តកើតឡើង គួរទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។
តើតេស្តឈាមអាចជំនួសការពិនិត្យមហារីកពោះវៀនធំបានទេ?
នៅពេលនេះ មិនគួរយល់ថាតេស្តឈាម routine អាចជំនួសការពិនិត្យរកមហារីកពោះវៀនធំបានទេ។
ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗអាចជួយបើកផ្លូវទៅរកវិធីសាស្ត្រថ្មីសម្រាប់ការវាយតម្លៃហានិភ័យ ប៉ុន្តែវាត្រូវការការសិក្សាបន្ថែម ដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើ biomarkers ឬលំនាំក្នុងឈាមទាំងនោះមានភាពត្រឹមត្រូវ និងអាចប្រើប្រាស់ជាទូទៅក្នុងការអនុវត្តវេជ្ជសាស្ត្របានកម្រិតណា។
ការពិនិត្យរកមហារីកពោះវៀនធំអាចមានវិធីផ្សេងៗគ្នា ហើយការជ្រើសរើសវិធីណាមួយអាស្រ័យលើអាយុ កត្តាហានិភ័យ ប្រវត្តិគ្រួសារ រោគសញ្ញា និងការណែនាំរបស់អ្នកជំនាញសុខភាព។
តើគួរធ្វើអ្វីដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ?
ទោះបីមិនអាចការពារមហារីកពោះវៀនធំបាន 100% ក៏ដោយ ការរស់នៅប្រកបដោយសុខភាពល្អអាចជួយកាត់បន្ថយកត្តាហានិភ័យមួយចំនួន។
ការរក្សាទម្ងន់ឱ្យសមរម្យ ធ្វើសកម្មភាពរាងកាយជាប្រចាំ ទទួលទានអាហារដែលមានបន្លែ ផ្លែឈើ និងជាតិសរសៃគ្រប់គ្រាន់ និងកាត់បន្ថយការទទួលទានអាហារកែច្នៃមួយចំនួន អាចជាផ្នែកមួយនៃរបៀបរស់នៅដែលល្អសម្រាប់សុខភាពទូទៅ។
លើសពីនេះ ការមិនមើលរំលងរោគសញ្ញាមិនធម្មតា និងការទៅពិនិត្យជាមួយអ្នកជំនាញសុខភាពនៅពេលចាំបាច់ គឺជាចំណុចសំខាន់។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការស្រាវជ្រាវអំពី តេស្តឈាម និងហានិភ័យមហារីកពោះវៀនធំ បង្ហាញពីលទ្ធភាពគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ៖ លទ្ធផលឈាមដែលយើងធ្លាប់មើលថាជាការពិនិត្យសុខភាពទូទៅ អាចមានព័ត៌មានបន្ថែមសម្រាប់ជួយវាយតម្លៃហានិភ័យជំងឺមួយចំនួននៅពេលអនាគត។
ទោះជាយ៉ាងណា ការរកឃើញនេះមិនមានន័យថា តេស្តឈាមធម្មតាអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមហារីកពោះវៀនធំបានឡើយ។ វានៅតែត្រូវការការសិក្សា និងការផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែម មុនពេលអាចយកទៅប្រើជាឧបករណ៍ពិនិត្យជំងឺជាទូទៅ។
សម្រាប់មនុស្សគ្រប់វ័យ ជាពិសេសអ្នកដែលមានរោគសញ្ញាគួរឱ្យសង្ស័យ ឬមានកត្តាហានិភ័យ ការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ និងធ្វើការពិនិត្យតាមការណែនាំ គឺនៅតែជាវិធីសំខាន់បំផុត។
ចំណាំ៖ អត្ថបទនេះមានគោលបំណងផ្តល់ព័ត៌មានទូទៅប៉ុណ្ណោះ និងមិនអាចជំនួសការពិគ្រោះ ឬការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យពីអ្នកជំនាញសុខភាពបានទេ។
ប្រភព CNN