Category សុខភាព

ការមានផ្ទៃពោះ គឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់មួយក្នុងជីវិតស្ត្រី ហើយការថែរក្សាសុខភាពរបស់ម្តាយក្នុងអំឡុងពេលនេះ មិនត្រឹមតែមានសារៈសំខាន់ចំពោះម្តាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាព និងការការពាររបស់ទារកដែលកំពុងលូតលាស់នៅក្នុងផ្ទៃផងដែរ។ ក្នុងចំណោមវិធានការការពារជំងឺឆ្លង វ៉ាក់សាំងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ គឺជាប្រធានបទដែលកំពុងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងពីស្ថាប័នសុខាភិបាលអន្តរជាតិ។ នៅថ្ងៃទី 1 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2026 អង្គការសុខភាពអាមេរិក (PAHO) បានលើកឡើងថា ការចាក់វ៉ាក់សាំងក្នុងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ អាចជួយការពារម្តាយពីជំងឺធ្ងន់មួយចំនួន ហើយសម្រាប់វ៉ាក់សាំងមួយចំនួន អង់ទីករដែលរាងកាយម្តាយបង្កើតឡើងអាចឆ្លងតាមសុកទៅកាន់ទារក ដើម្បីផ្តល់ការការពារនៅអំឡុងខែដំបូងៗបន្ទាប់ពីកើត។ PAHO ក៏បានអំពាវនាវឱ្យពង្រឹងការចាក់វ៉ាក់សាំងសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ តាមរយៈសេវាថែទាំមុនសម្រាលកូន។ តើវ៉ាក់សាំងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះមានន័យដូចម្តេច? វ៉ាក់សាំងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ គឺជាការផ្តល់វ៉ាក់សាំងជាក់លាក់មួយចំនួនដល់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ដើម្បីជួយឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំបង្កើតការការពារប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លង។ វាមិនមានន័យថា វ៉ាក់សាំងគ្រប់ប្រភេទអាចចាក់បាននៅពេលមានផ្ទៃពោះនោះទេ។ ប្រភេទវ៉ាក់សាំង ពេលវេលាចាក់ និងភាពសមស្រប អាចខុសគ្នាតាមប្រទេស ស្ថានភាពសុខភាព និងអាយុផ្ទៃពោះ។ ចំណុចសំខាន់មួយគឺ ការចាក់វ៉ាក់សាំងមិនមែនមានគោលដៅតែការពារម្តាយទេ។ សម្រាប់វ៉ាក់សាំងមួយចំនួន…

បេះដូងគឺជាសរីរាង្គសំខាន់មួយដែលធ្វើការបូមឈាមទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែបញ្ហាបេះដូងមួយចំនួនអាចចាប់ផ្តើមដោយរោគសញ្ញាស្រាលៗ ដែលមនុស្សជាច្រើនមើលរំលង ឬយល់ថាជាការនឿយហត់ធម្មតា។ ការស្គាល់ សញ្ញាបញ្ហាបេះដូង ឱ្យបានឆាប់ អាចជួយឱ្យមនុស្សស្វែងរកការពិនិត្យ និងការព្យាបាលបានទាន់ពេល។ ជាពិសេស ប្រសិនបើរោគសញ្ញាកើតឡើងភ្លាមៗ និងខ្លាំង អ្នកមិនគួររង់ចាំឱ្យវាបាត់ដោយខ្លួនឯងឡើយ។ ១. ឈឺ ឬមានអារម្មណ៍មិនស្រួលនៅទ្រូង ការឈឺ ឬមានអារម្មណ៍មិនស្រួលនៅកណ្តាលទ្រូង គឺជាសញ្ញាសំខាន់មួយដែលមិនគួរមើលរំលង។ អ្នកខ្លះអាចមានអារម្មណ៍ដូចជាទ្រូងត្រូវបានសង្កត់ រឹត តឹង ឬមានអារម្មណ៍ធ្ងន់នៅក្នុងទ្រូង។ រោគសញ្ញាអាចបន្តរយៈពេលជាច្រើននាទី ឬបាត់ទៅហើយត្រឡប់មកវិញ។ American Heart Association ណែនាំថា ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាដែលអាចបង្ហាញពីការគាំងបេះដូង គួរស្វែងរកជំនួយបន្ទាន់។ ២. ដង្ហើមខ្លី ឬពិបាកដកដង្ហើម ការដង្ហើមខ្លីអាចកើតឡើងដោយសារមូលហេតុជាច្រើន ហើយមិនមែនមានន័យថាជាបញ្ហាបេះដូងជានិច្ចទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើដង្ហើមខ្លីកើតឡើងភ្លាមៗ ឬកើតឡើងជាមួយការឈឺទ្រូង វិលមុខ…

ឆ្អឹងគឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃរាងកាយ ដែលមានតួនាទីទ្រទ្រង់រាងកាយ ជួយឱ្យយើងអាចឈរ ដើរ រត់ និងធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃបាន។ ឆ្អឹងក៏ជួយការពារសរីរាង្គសំខាន់ៗ ដូចជា ខួរក្បាល បេះដូង និងសួត ព្រមទាំងជាកន្លែងផ្ទុកសារធាតុរ៉ែមួយចំនួន ដូចជា កាល់ស្យូម និងផូស្វ័រ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលអាយុកាន់តែច្រើន ដង់ស៊ីតេ និងភាពរឹងមាំរបស់ឆ្អឹងអាចថយចុះ ដែលធ្វើឱ្យមានហានិភ័យបាក់ឆ្អឹងកាន់តែខ្ពស់។ ការថែរក្សាឆ្អឹងមិនមែនជារឿងដែលគួរចាប់ផ្តើមនៅពេលចាស់ទេ។ ការថែទាំតាំងពីវ័យក្មេង និងបន្តរហូតដល់វ័យចំណាស់ អាចជួយរក្សាសុខភាពឆ្អឹងបានយូរ។ ខាងក្រោមនេះជាវិធីសំខាន់ៗដែលអាចជួយឱ្យឆ្អឹងរឹងមាំ។ ១. ទទួលទានអាហារដែលមានកាល់ស្យូម កាល់ស្យូមគឺជាសារធាតុរ៉ែសំខាន់សម្រាប់ការកសាង និងរក្សាឆ្អឹង។ អាហារដែលមានកាល់ស្យូមរួមមាន ទឹកដោះគោ យ៉ាអួរ ឈីស ត្រីតូចៗដែលអាចបរិភោគទាំងឆ្អឹង តៅហ៊ូ បន្លែស្លឹកបៃតង និងអាហារដែលបានបន្ថែមកាល់ស្យូម។ ការទទួលទានអាហារចម្រុះ និងមានតុល្យភាព ជាទូទៅជាជម្រើសល្អជាងការពឹងផ្អែកលើអាហារបំប៉នតែមួយមុខ។…

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ និន្នាការនៃការថែរក្សាសុខភាពរបស់មនុស្សជាតិបានផ្លាស់ប្តូរពី «ការរង់ចាំព្យាបាលនៅពេលឈឺ» មកជា «ការការពារ និងពង្រឹងសុខភាពទុកជាមុន» (Proactive & Preventive Healthcare) ។ មនុស្សសម័យថ្មី លែងចង់លេបថ្នាំគីមីច្រើន ឬរង់ចាំរហូតដល់រាងកាយទ្រុឌទ្រោមទើបទៅរកគ្រូពេទ្យទៀតហើយ ។ ក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រដែលកំពុងផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍ និងពេញនិយមបំផុតទូទាំងសកលលោក គឺការរួមបញ្ចូលគ្នារវាង «ការព្យាបាលដោយកម្តៅ និងភាពត្រជាក់ខ្លាំង» (Sauna & Cold Plunge) ដើម្បីបន្សាបជាតិពុល រួមផ្សំជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ «កម្មវិធី និងឧបករណ៍ឌីជីថលតាមដានសុខភាពបែបបង្ការ» (Preventive Health Apps) ។ ខាងក្រោមនេះជាការណែនាំ និងការវិភាគស៊ីជម្រៅតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ៖ ១. វិទ្យាសាស្ត្រនៅពីក្រោយការ “ត្រាំទឹកកក” (Cold…

ភ្នែក ៖ បង្អួចនៃព្រលឹងដែលកំពុងរងការគំរាមកំហែង នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលបច្ចុប្បន្ន ជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សម្នាក់ៗស្ទើរតែមិនអាចកាត់ផ្ដាច់ចេញពីអេក្រង់អេឡិចត្រូនិចបានឡើយ។ មិនថាតែការបំពេញការងារតាមរយៈកុំព្យូទ័រ ការសិក្សាតាមអនឡាញ ការទស្សនាខ្សែភាពយន្ត ឬការកម្សាន្ត និងអានព័ត៌មាននៅលើទូរស័ព្ទដៃនោះទេ យើងម្នាក់ៗបានចំណាយពេលជាមធ្យមពី ៧ ទៅ ១០ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីសម្លឹងមើលអេក្រង់ទាំងនេះ។ ការសម្លឹងមើលផ្ទាំងពន្លឺក្នុងរយៈពេលយូរ និងរាប់ឆ្នាំ បានបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពភ្នែក ដែលវេជ្ជសាស្ត្រហៅថា «រោគសញ្ញាភ្នែកប៉ះពាល់ដោយសារកុំព្យូទ័រ» (Computer Vision Syndrome – CVS) ឬការសម្រាកភ្នែកមិនគ្រប់គ្រាន់។ ភ្នែកគឺជាបង្អួចនៃព្រលឹង និងជាសរីរាង្គដ៏មានតម្លៃបំផុតមួយដែលមិនអាចដូរថ្មីបានឡើយ។ ដើម្បីការពារភ្នែករបស់អ្នកពីការបំផ្លាញជាលំដាប់នៃពន្លឺពណ៌ខៀវ និងវិទ្យុសកម្មអេក្រង់ ខាងក្រោមនេះគឺជា «វិធីសាស្ត្រមាស ៥ យ៉ាង» ដែលផ្អែកលើការណែនាំរបស់អ្នកជំនាញចក្ខុរោគ៖ ១. អនុវត្តច្បាប់មាស «២០-២០-២០» (The 20-20-20…

ហេតុអ្វីបានជាទម្លាប់ពេលព្រឹកកំណត់វាសនានៃថ្ងៃទាំងមូល? មនុស្សភាគច្រើនតែងតែមើលរំលងពេលវេលាពីរបីម៉ោងដំបូងបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង ដោយបណ្តោយឱ្យវាប្រែប្រួលទៅតាមកាលៈទេសៈ ដូចជាការក្រោកទាំងប្រញាប់ប្រញាល់ ការប្រញាប់រត់ទៅធ្វើការ ឬការចំណាយពេលដេកអូសអេក្រង់ទូរស័ព្ទទាំងមិនទាន់ដុសធ្មេញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិទ្យាសាស្ត្រអាកប្បកិរិយា និងសុខភាពបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា របៀបដែលអ្នកចាប់ផ្តើមពេលព្រឹករបស់អ្នក គឺជាកាតាលីករដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការកំណត់ថាមពល ស្មារតី និងអារម្មណ៍របស់អ្នកពេញមួយថ្ងៃ។ ប្រសិនបើអ្នកចាប់ផ្តើមពេលព្រឹកដោយភាពតានតឹង និងប្រញាប់ប្រញាល់ ថ្ងៃទាំងមូលរបស់អ្នកនឹងពោរពេញដោយភាពវឹកវរ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើអ្នកវិនិយោគពេលវេលាដំបូងដើម្បីរៀបចំរាងកាយ និងខួរក្បាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ អ្នកនឹងទទួលបាននូវថាមពលដ៏ខ្លាំងក្លា និងភាពស្ងប់ចិត្តក្នុងការដោះស្រាយរាល់បញ្ហាប្រឈម។ ខាងក្រោមនេះគឺជា «ទម្លាប់ពេលព្រឹក ៣ យ៉ាង» ដែលសាមញ្ញបំផុត ប៉ុន្តែវាជាគន្លឹះមាសក្នុងការបង្កើតសុខភាពល្អ និងថាមពលពេញបរិបូរណ៍ពេញមួយថ្ងៃ៖ ១. ផ្តល់ជាតិទឹកដល់រាងកាយភ្លាមៗបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង (Rehydrate Immediately) ទម្លាប់ទីមួយ និងជាទម្លាប់ដែលងាយស្រួលអនុវត្តបំផុត ប៉ុន្តែផ្តល់ផលប្រយោជន៍មហាសាលដល់សុខភាព គឺការផឹកទឹកស្អាតមួយកែវធំភ្លាមៗបន្ទាប់ពីក្រោកពីសម្រាន្ត ទោះបីជាអ្នកមិនទាន់មានអារម្មណ៍ស្រេកទឹកក៏ដោយ។ ២. ពត់លាតរាងកាយ ឬធ្វើចលនាស្រាលៗ…

បដិវត្តន៍នៃការធ្វើការងារសម័យថ្មី គំនិតនៃការធ្វើការងារ ៥ ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ (ពីថ្ងៃច័ន្ទ ដល់ថ្ងៃសុក្រ) គឺជាស្តង់ដារសកលដែលត្រូវបានអនុវត្តអស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សរ៍មកហើយ ចាប់តាំងពីក្រុមហ៊ុន Ford Motor បានណែនាំវាមកប្រើប្រាស់ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៦។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ដែលបច្ចេកវិទ្យាវិវត្តលឿន និងមានការកើនឡើងនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) គំរូធ្វើការងារបែបចាស់នេះកំពុងត្រូវបានចោទសួរយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុនធំៗ និងប្រទេសជឿនលឿនជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក បានចាប់ផ្តើមធ្វើតេស្ត និងងាកមកអនុវត្ត «ការធ្វើការងារ ៤ ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍» (4-Day Work Week) ដោយរក្សាប្រាក់ខែ និងអត្ថប្រយោជន៍របស់បុគ្គលិកនៅដដែល (រូបមន្ត ១០០-៨០-១០០៖ ទទួលបានប្រាក់ខែ ១០០%, ធ្វើការងារ ៨០% នៃពេលវេលា, ប៉ុន្តែរក្សាផលិតភាពការងារឱ្យបាន ១០០%…

ជីវិតសម័យថ្មី ភាពងាយស្រួល និងគ្រោះថ្នាក់លាក់មុខ យុគសម័យឌីជីថលបានផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅរបស់មនុស្សជាតិទាំងស្រុង។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន យើងអាចធ្វើការងារ រៀនសូត្រ កុម្ម៉ង់អាហារ និងប្រស្រ័យទាក់ទងគ្នាបានយ៉ាងរហ័សត្រឹមតែការចុចលើអេក្រង់ស្មាតហ្វូន ឬកុំព្យូទ័រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពងាយស្រួលដ៏ហួសប្រមាណនេះ បាននិងកំពុងបង្កើតជា «សត្រូវលាក់មុខ» យាយីដល់សុខភាពកាយនិងចិត្តរបស់មនុស្សជាតិយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់។ ជំងឺសម័យថ្មីភាគច្រើន មិនមែនកើតចេញពីមេរោគឆ្លងនោះទេ ប៉ុន្តែវាเกิดចេញពី «ស្ទីលរស់នៅបែបឌីជីថល» ដែលខ្វះលំនឹង។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងពីវិធីសាស្ត្រថែរក្សាសុខភាពក្នុងយុគសម័យនេះ គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីរស់នៅដោយមានក្តីសុខ និងអាយុយឺនយូរ។ ១. ផលប៉ះពាល់ផ្នែកកាយសម្បទា និងយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតប ការរស់នៅមុខអេក្រង់ពេញមួយថ្ងៃ បង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ទៅលើរាងកាយតាមរយៈទម្លាប់ពីរយ៉ាង៖ ២. សុខភាពផ្លូវចិត្ត ៖ ការពារខ្លួនពីការបំពុលដោយព័ត៌មាន (Digital Detox) ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញសង្គមប្រៀបដូចជាកាំបិតមុខពីរ។ វារក្សាទំនាក់ទំនងយើងជាមួយពិភពលោក ប៉ុន្តែវាក៏អាចបំផ្លាញសន្តិភាពផ្លូវចិត្តរបស់យើងបានយ៉ាងងាយ។ ៣.…