ពិភពលោកហួសចិត្ត! កុំព្យូទ័រជំនាន់ថ្មីមិនប្រើគ្រឿងដែកទេ តែដើរដោយ “កោសិកាខួរក្បាលមនុស្ស” រស់ពិតៗ!

នៅពេលរឿងព្រេងបែបវិទ្យាសាស្ត្រក្លាយជាការពិត

ពិភពលោកកំពុងតែបើកភ្នែកធំៗ និងហួសចិត្តជាខ្លាំង ចំពោះរបកគំហើញបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបង្អស់ ដែលបានបំបែកព្រំដែនរវាង «ម៉ាស៊ីនអេឡិចត្រូនិច» និង «ជីវវិទ្យារបស់មនុស្ស»។ កន្លងមក នៅពេលយើងនិយាយអំពីបញ្ហាសិប្បនិម្មិត (AI) ឬស៊ុបភើកុំព្យូទ័រ (Supercomputer) យើងតែងតែនឹកឃើញដល់បន្ទះឈីបស៊ីលីកូន (Silicon Chips) គ្រឿងដែក វង់សៀគ្វីស្មុគស្មាញ និងការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីរាប់ម៉ឺនវ៉ាត់។

ប៉ុន្តែនៅក្នុងពេលថ្មីៗនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្ត្រឈានមុខគេ បានបង្កើតរលកញ័ររង្គោះរង្គើទូទាំងសកលលោក ដោយការប្រកាសចេញនូវ «បាយអូកុំព្យូទ័រ» (Biocomputer) ឬ Computer ជំនាន់ថ្មីដែលមិនប្រើប្រាស់គ្រឿងដែកស៊ីលីកូនទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែវាដំណើរការ និងគណនាទិន្នន័យដោយពឹងផ្អែកលើ «កោសិកាខួរក្បាលមនុស្សរស់ពិតៗ» (Human Brain Cells) ដែលត្រូវបានបណ្តុះនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។ នេះមិនមែនជារឿងរ៉ាវនៅក្នុងកុនហូលីវូដទៀតនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាបដិវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យាថ្មីស្រឡាងមួយដែលគេហៅថា «អរហ្គាណូយដ៍អ៊ិនធែលលីជេន» (Organoid Intelligence – OI)។

១. តើខួរក្បាលមនុស្សរស់ទៅជាComputerដោយរបៀបណា? (DishBrain)

ដើម្បីបង្កើតComputer ជីវសាស្ត្រនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានយកកោសិកាដើម (Stem Cells) របស់មនុស្ស មកបណ្តុះនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ រហូតវាលូតលាស់ទៅជាដុំកោសិកាខួរក្បាលតូចៗ ដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលនឹងចុងម្ជុល ឬក្បាលដៅណាត់។ ដុំកោសិកានេះត្រូវបានគេហៅថា «ប្រេនអរហ្គាណូយដ៍» (Brain Organoids) ឬខួរក្បាលសិប្បនិម្មិតកម្រិតមីក្រូ។

• ការតភ្ជាប់ជាមួយវង់សៀគ្វី (The Wetware Interface)៖ បន្ទាប់មក គេបានយកដុំកោសិកាខួរក្បាលរស់ទាំងនោះ ទៅដាក់នៅលើបណ្តាញអេឡិចត្រូតខ្នាតតូច (Multielectrode Arrays)។ ប្រព័ន្ធនេះដើរតួជាស្ពានចម្លង៖ វានាំយកសញ្ញាអគ្គិសនី (ទិន្នន័យ) ពី Computerធម្មតា បាញ់បញ្ជូនទៅឱ្យកោសិកាខួរក្បាលមនុស្ស រួចហើយកោសិកាខួរក្បាលទាំងនោះនឹងធ្វើការស្វែងយល់ គិតគូរ និងបាញ់សញ្ញាអគ្គិសនីតបតត្រឡប់មកវិញ។
• ការសាកល្បងដ៏ល្បីល្បាញ៖ នៅក្នុងគម្រោងសាកល្បងមួយឈ្មោះថា DishBrain របស់ក្រុមហ៊ុន Cortical Labs គេបានយកកោសិកាខួរក្បាលមនុស្សប្រមាណ ៨០០,០០០ កោសិកា មកបង្ហាត់ឱ្យលេងហ្គេមវាយកូនបាល់វីដេអូបែបបុរាណឈ្មោះថា «Pong»។ លទ្ធផលដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលគឺ ខួរក្បាលរស់នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នោះ អាចរៀនសូត្រ និងចេះលេងហ្គេមនេះបានយ៉ាងលឿនក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ៥ នាទីប៉ុណ្ណោះ ដែលលឿនជាង AI ធម្មតាឆ្ងាយណាស់។

២. ហេតុអ្វីបានជាត្រូវប្រើខួរក្បាលមនុស្ស ជំនួសបន្ទះឈីបដែក?

មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រងាកមកបង្កើត Biocomputer នេះ គឺដោយសារតែដែនកំណត់នៃគ្រឿងដែក និងសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យលើសលុបរបស់ខួរក្បាលមនុស្ស៖

• ការសន្សំសំចៃថាមពលដ៏មហាសាល (Energy Efficiency)៖ Super Computer ទំនើបៗនាពេលបច្ចុប្បន្ន ត្រូវការរោងចក្រអគ្គិសនីផ្ទាល់ខ្លួន និងប្រព័ន្ធត្រជាក់ខ្នាតយក្សដើម្បីដំណើរការ ដោយចំណាយថាមពលរាប់លានវ៉ាត់។ ផ្ទុយទៅវិញ ខួរក្បាលរបស់មនុស្សជាតិយើង មានសមត្ថភាពគណនាដ៏ស្មុគស្មាញ និងផ្ទុកទិន្នន័យបានច្រើនជាងកុំព្យូទ័រទាំងនោះទៅទៀត ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ថាមពលស្មើនឹងអំពូលភ្លើងតូចមួយត្រឹមតែប្រហែល ២០ វ៉ាត់ ប៉ុណ្ណោះ។
• សមត្ថភាពរៀនសូត្រតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង (Super Learning)៖ Computer AI ធម្មតា ត្រូវការទិន្នន័យរាប់លានឧទាហរណ៍ និងការបំប៉នរាប់ខែទើបអាចយល់ដឹងពីរឿងមួយបាន។ ចំណែកឯកោសិកាខួរក្បាលមនុស្ស មានលក្ខណៈពិសេសហៅថា Neuroplasticity ដែលអាចកែច្នៃ និងបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងថ្មីៗបានភ្លាមៗ ធ្វើឱ្យវាអាចរៀនសូត្ររឿងថ្មីៗបានដោយប្រើទិន្នន័យ និងពេលវេលាតិចតួចបំផុត។

៣. ក្តីសង្ឃឹមថ្មីសម្រាប់វិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ និងការស្រាវជ្រាវ

Biocomputer នេះមិនមែនបង្កើតឡើងត្រឹមតែដើម្បីយកមកលេងហ្គេម ឬជំនួសកុំព្យូទ័រយួរដៃរបស់អ្នកនៅផ្ទះនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាខែលការពារ និងជាយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ៖

• ការសាកល្បងថ្នាំដោយគ្មានគ្រោះថ្នាក់៖ កាលពីមុន ដើម្បីដឹងថាថ្នាំមួយប្រភេទមានប្រសិទ្ធភាពចំពោះខួរក្បាល ឬអត់ គេត្រូវធ្វើតេស្តលើសត្វ ឬរង់ចាំសាកល្បងលើមនុស្ស។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ គ្រូពេទ្យអាចយកថ្នាំថ្មីៗទៅចាក់សាកល្បងផ្ទាល់នៅលើ «កុំព្យូទ័រខួរក្បាលរស់» ទាំងនោះដើម្បីមើលផលប៉ះពាល់បានភ្លាមៗ។
• ការស្វែងយល់ពីជំងឺខួរក្បាលស្មុគស្មាញ៖ បច្ចេកវិទ្យានេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របង្កើតគំរូខួរក្បាលរបស់មនុស្សដែលមានជំងឺវង្វេងវង្វាន់ (Alzheimer’s), ជំងឺឆ្កួតជ្រូក ឬជំងឺអូទីហ្សឹម (Autism) ដើម្បីសិក្សាដឹងច្បាស់ថា តែកោសិកាទាំងនោះមានការប្រែប្រួល និងទាក់ទងគ្នាដោយរបៀបណា ដែលនាំទៅរកការរកឃើញថ្នាំព្យាបាលចំគោលដៅ។

៤. ការជជែកដេញដោល និងក្តីបារម្ភផ្នែកសីលធម៌ (Ethical Concerns)

ទោះបីជាវាជាការរកឃើញដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិក៏ដោយ វាក៏បានបង្កើតជាសំណួរចោទសួរ និងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់មហាជន និងទស្សនវិទូជុំវិញពិភពលោក៖

• តើខួរក្បាលនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នោះមានវិញ្ញាណ (Consciousness) ដែរឬទេ?៖ នេះជាសំណួរដ៏គួរឱ្យខ្លាចបំផុត។ ប្រសិនបើដុំកោសិកាខួរក្បាលមនុស្សទាំងនោះលូតលាស់កាន់តែធំ រហូតដល់រាប់លានកោសិកា តើពួកវាអាចចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ មានការដឹងខ្លួន ឬមានស្មារតីគិតដូចមនុស្សយើងដែរឬទេ?
• សិទ្ធិ និងការគ្រប់គ្រង៖ តើកោសិកាខួរក្បាលដែលយកមកធ្វើជាComputerនោះ ចាត់ទុកជា «មនុស្ស» ឬចាត់ទុកជា «វត្ថុធាតុដើម»? នេះជាប្រធានបទក្តៅគគុកដែលអ្នកច្បាប់ និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងតែជជែក និងបង្កើតច្បាប់ព្រំដែនសីលធម៌យ៉ាងម៉ត់ចត់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់ខុសទិសដៅ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការបង្កើតComputer ដើរដោយកោសិកាខួរក្បាលមនុស្សរស់ពិតៗ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា អនាគតនៃបច្ចេកវិទ្យាមិនមែនស្ថិតនៅលើតែការអភិវឌ្ឍគ្រឿងម៉ាស៊ីនឱ្យខ្លាំងជាងមុននោះទេ ប៉ុន្តែគឺជារលកនៃការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងជីវវិទ្យាធម្មជាតិ និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យា «Biocomputer» នេះទើបតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចាប់ផ្តើមដំបូង និងត្រូវការពេលវេលាច្រើនឆ្នាំទៀតដើម្បីវិវត្តទៅជាផលិតផលពាណិជ្ជកម្មក៏ដោយ វាបានបើកទ្វារចំហរទៅរកយុគសម័យថ្មីមួយ ដែលមនុស្សជាតិអាចបង្កើតម៉ាស៊ីនដែលមានសមត្ថភាពគិត ស្វែងយល់ និងមានជីវិតរស់ពិតៗ ដែលជាបដិវត្តន៍ផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ពិភពលោកជារៀងរហូត។